Mỗi ngày, hầu hết chúng ta đang dành hàng giờ trước màn hình điện thoại, máy tính. Chính vì vậy, câu hỏi ánh sáng xanh có hại không trở nên thiết thực hơn bao giờ hết. Ngày càng có nhiều người ý thức bảo vệ mắt hơn. Họ không chấp nhận cảm giác mỏi, khô, nhức mắt khi bản thân chưa bị cận, nên kiên trì tìm ra các biện pháp bảo vệ mắt mình.
Ánh sáng xanh là gì?
Ánh sáng xanh là một phần của ánh sáng nhìn thấy, có bước sóng ngắn và năng lượng cao. Nó tồn tại tự nhiên trong ánh sáng mặt trời. Ánh sáng mặt trời chính là nguồn sáng giúp cơ thể tỉnh táo, điều hòa nhịp sinh học.
Thế nhưng vấn đề cũng chính nằm ở chỗ: ánh sáng xanh nhân tạo từ điện thoại, laptop, TV, đèn LED đang bao quanh chúng ta, gần như cả ngày lẫn đêm.
Khi bạn lướt điện thoại trước khi ngủ, làm việc liên tục 6-8 tiếng trước màn hình, hay học online hàng giờ liền, mắt bạn không có thời gian nghỉ. Lúc này, câu hỏi ánh sáng xanh có hại không bắt đầu trở nên rất thực tế.
Không giống ánh sáng thông thường, ánh sáng xanh có khả năng xuyên sâu vào mắt, đi qua giác mạc và thủy tinh thể để chạm đến võng mạc. Nếu tiếp xúc ngắn hạn thì nó có thể chưa gây tổn thương rõ rệt. Thế nhưng nếu tiếp xúc kéo dài, lặp lại mỗi ngày thì lại là một câu chuyện khác.
Mắt mỏi nhanh hơn, khó tập trung, nhìn mờ tạm thời, đau đầu nhẹ… Chúng đều là những dấu hiệu mà rất nhiều người trẻ gặp phải, dù thị lực vẫn bình thường.
Ánh sáng xanh không gây đau ngay lập tức, nó âm thầm, tích lũy, khiến nhiều người chủ quan. Chúng ta thường chỉ để ý đến đôi mắt khi đã quá mệt, quá khô, chất lượng giấc ngủ giảm sút.
Ánh sáng xanh có hại không?
Nếu tiếp xúc sai cách và quá nhiều thì ánh sáng xanh rất có hại. Ánh sáng xanh không phải kẻ xấu tuyệt đối, nhưng khi vượt ngưỡng chịu đựng của mắt và cơ thể, nó bắt đầu gây ra những ảnh hưởng rõ ràng.
Trước hết là với đôi mắt. Ánh sáng xanh khiến mắt phải điều tiết liên tục, dễ gây mỏi, khô, cay và nhức. Những người làm việc văn phòng, học sinh, sinh viên thường gặp các tình trạng trên nhất. Dù chưa chắc gây cận ngay lập tức, nhưng chắc chắn chúng làm giảm chất lượng thị giác.
Vậy còn ánh sáng xanh có hại cho da không?
Nếu tiếp xúc nhiều, đặc biệt vào ban đêm thì ánh sáng xanh từ màn hình có thể tạo ra stress oxy hóa, làm da xỉn màu, nhanh lão hóa hơn.
Dù mức độ không mạnh như tia UV, nhưng trong bối cảnh chúng ta dùng thiết bị số liên tục, tác động cộng dồn là điều không thể tránh khỏi và tuyệt đối không được chủ quan bỏ qua.
Một tác động khác ít được chú ý hơn là giấc ngủ. Ánh sáng xanh ức chế melatonin, đây là một hormone giúp cơ thể buồn ngủ. Vì vậy, thói quen dùng điện thoại trước khi ngủ có thể khiến bạn khó ngủ sâu, dễ tỉnh giấc, sáng dậy mệt mỏi.
Lúc này, câu hỏi ánh sáng xanh có hại không không chỉ liên quan đến mắt, mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe tinh thần và năng lượng mỗi ngày.
Kính chống tia UV có chống ánh sáng xanh không?
Nhiều người nghĩ rằng kính chống tia UV thì mặc nhiên sẽ chống được ánh sáng xanh. Tuy nhiên trên hực tế, hai loại này không hoàn toàn giống nhau.
Kính chống tia UV được thiết kế để ngăn tia cực tím từ ánh nắng mặt trời. Trong đó, tia cực tím là tác nhân gây hại mạnh cho mắt và da khi ra ngoài.
Mặt khác, ánh sáng xanh chủ yếu đến từ màn hình thiết bị điện tử và đèn LED trong nhà. Một tròng kính chỉ có khả năng chống UV chưa chắc đã lọc được ánh sáng xanh.
Vậy nên, nếu bạn làm việc trong môi trường văn phòng, học tập online, dùng máy tính nhiều, thì việc chỉ đeo kính chống UV sẽ không giải quyết được nỗi lo ánh sáng xanh có hại không. Bởi vì lúc bấy giờ mắt vẫn phải tiếp xúc trực tiếp với nguồn ánh sáng năng lượng cao từ màn hình.
Một số loại kính hiện đại có tích hợp cả hai tính năng: chống UV và lọc ánh sáng xanh. Thế nhưng điều quan trọng là bạn phải kiểm tra thông số rõ ràng, không nên tin vào tên gọi chung chung. Rất nhiều người đeo kính cho yên tâm, nhưng thực tế hiệu quả lại không như mong đợi.
Phùng Huy Hòa muốn bạn hiểu đúng sự khác biệt đó để chọn kính đúng nhu cầu, tránh lãng phí tiền bạc và quan trọng hơn là bảo vệ mắt một cách thực sự.
Không cận có nên đeo kính chống ánh sáng xanh?
Rất nhiều người nghĩ: “Mắt mình không cận, không loạn, cần gì đeo kính?”. Nhưng sự thật là, kính chống ánh sáng xanh không phải để chữa tật khúc xạ, mà để giảm áp lực cho mắt.
Nếu bạn thường xuyên làm việc trước màn hình, học bài, xem phim, chơi game, thì việc đeo kính chống ánh sáng xanh là một cách chủ động bảo vệ mắt, kể cả khi thị lực còn tốt.
Đeo kính chống ánh sáng xanh có tốt không? Với nhiều người, câu trả lời là có. Không phải vì nhìn rõ hơn, mà vì mắt đỡ mỏi, đỡ căng, đỡ khô sau nhiều giờ sử dụng thiết bị.
Quan trọng hơn, đeo kính chống ánh sáng xanh giúp giảm nguy cơ rối loạn giấc ngủ do ánh sáng xanh vào buổi tối. Khi mắt được lọc bớt ánh sáng năng lượng cao, cơ thể dễ thư giãn hơn, vào giấc ngủ tự nhiên hơn.
Tuy nhiên, bạn cũng không nên đeo kính chống ánh sáng xanh mọi lúc, mọi nơi. Khi ra ngoài trời ban ngày hoặc làm việc không dùng màn hình, bạn hãy tạo điều kiện để mắt tiếp xúc với ánh sáng tự nhiên.
Tròng kính chống ánh sáng xanh là gì?
Tròng kính chống ánh sáng xanh là loại tròng được phủ lớp lọc đặc biệt, có khả năng giảm hoặc phản xạ một phần ánh sáng xanh có hại trước khi đi vào mắt. Tùy công nghệ, mức lọc có thể khác nhau, không phải tròng nào cũng giống nhau.
Nhiều người thắc mắc tròng kính chống ánh sáng xanh có màu gì. Chúng có loại gần như trong suốt, có loại hơi ánh vàng hoặc ánh xanh nhạt khi nhìn nghiêng. Màu sắc này không phải lỗi, mà là dấu hiệu của lớp phủ quang học.
Tròng kính tốt sẽ không làm biến dạng màu sắc quá nhiều, không gây ám vàng khó chịu khi nhìn lâu. Một tròng kính chất lượng phải cân bằng giữa việc lọc ánh sáng xanh và giữ trải nghiệm thị giác tự nhiên.
Khi hiểu rõ bản chất tròng kính, bạn sẽ không bị lựa chọn theo cảm tính hay lời quảng cáo. Và lúc đó, câu hỏi ánh sáng xanh có hại không sẽ được trả lời bằng hành động cụ thể: chọn đúng tròng, đúng nhu cầu.
Cách nhận biết kính chống ánh sáng xanh
Giữa thị trường thật giả lẫn lộn, nếu bạn không biết cách thì việc phân biệt tròng kính chống ánh sáng xanh là điều không dễ.
Cách đơn giản nhất là dùng đèn test ánh sáng xanh. Cụ thể, chúng ta chiếu qua tròng kính lên bề mặt trắng. Kính đạt chuẩn sẽ giảm rõ cường độ ánh sáng xanh so với khi không có tròng.
Ngoài ra, bạn có thể kiểm tra mắt kính chống ánh sáng xanh bằng cách nhìn màn hình lâu. Kính tốt thường giúp mắt đỡ mỏi, đỡ chói, không gây nhức đầu.
Khi nhìn nghiêng dưới ánh đèn, tròng kính chống ánh sáng xanh thật có lớp phủ phản quang nhẹ. Tuy nhiên, Phùng Huy Hòa muốn bạn đừng chỉ dựa vào cảm giác. Bạn hãy ưu tiên kính có thông số rõ ràng, nguồn gốc minh bạch, được tư vấn đúng mục đích sử dụng.
Bởi vì cuối cùng, việc chọn kính không chỉ để cho có, mà để bạn không phải lo lắng mãi rằng ánh sáng xanh có hại không, mỗi khi mở điện thoại hay máy tính.
Ánh sáng xanh có hại không? Nếu chúng ta chủ quan và để mắt tiếp xúc quá nhiều mà không bảo vệ, thì câu trả lời là Có. Điều đó bắt buộc chúng ta phải hiểu đúng và chọn giải pháp phù hợp, để có thể sống chung với công nghệ mà vẫn giữ đôi mắt khỏe và tinh thần nhẹ nhõm mỗi ngày.
