Nhiều người chỉ nghĩ do mình làm việc nhiều, thiếu ngủ mà mắt nhanh mỏi, nhìn chữ bị nhòe, méo mó. Nhưng thực ra, đó có thể là triệu chứng của loạn thị, một vấn đề về thị lực rất phổ biến nhưng thường bị bỏ qua vì không gây mờ rõ ràng ngay từ đầu.
Nguyên nhân dẫn đến loạn thị là gì?
Để hiểu rõ triệu chứng của loạn thị, trước hết chúng ta cần nhìn thẳng vào nguyên nhân gốc rễ gây ra tình trạng này. Loạn thị xảy ra khi giác mạc hoặc thủy tinh thể có hình dạng không đều, khiến ánh sáng đi vào mắt không hội tụ tại một điểm mà bị phân tán. Điều này làm hình ảnh trở nên mờ, méo hoặc kéo bóng.
Nguyên nhân phổ biến nhất là yếu tố bẩm sinh. Nhiều người đã có loạn thị ngay từ khi sinh ra nhưng mức độ nhẹ nên khó nhận biết. Theo thời gian, khi mắt phải làm việc nhiều hơn, dấu hiệu của loạn thị mới dần lộ rõ.
Bên cạnh đó, tác động từ môi trường và thói quen sinh hoạt cũng góp phần làm loạn thị tiến triển nặng hơn. Việc thường xuyên nhìn màn hình ở khoảng cách gần, ánh sáng không phù hợp, làm việc liên tục không nghỉ khiến mắt phải điều tiết sai lệch trong thời gian dài. Tuy chúng không trực tiếp gây loạn thị nhưng làm các triệu chứng trở nên rõ ràng và khó chịu hơn.
Một số trường hợp loạn thị còn xuất phát từ tổn thương giác mạc, phẫu thuật mắt, viêm giác mạc hoặc các bệnh lý về mắt trước đó. Khi cấu trúc bề mặt giác mạc bị thay đổi, ánh sáng sẽ bị bẻ cong không đồng đều, dẫn đến loạn thị.
Triệu chứng của loạn thị như thế nào?
Triệu chứng của loạn thị là điểm khiến rất nhiều người nhầm lẫn và chậm phát hiện. Người bị loạn thị thường cảm thấy hình ảnh bị nhòe, méo, có bóng mờ xung quanh chữ hoặc vật thể, đặc biệt khi nhìn vào ban đêm hoặc dưới ánh sáng yếu.
Một dấu hiệu rất điển hình là nhìn một vật nhưng cảm giác không sắc ở bất kỳ khoảng cách nào. Dù nhìn gần hay xa, mắt vẫn không thực sự thoải mái. Nhiều người phải nheo mắt, nghiêng đầu hoặc chớp mắt liên tục để nhìn rõ hơn mà không hiểu vì sao.
Ngoài ra, triệu chứng của loạn thị còn thể hiện qua triệu chứng mỏi mắt nhanh, đặc biệt sau khi đọc sách hoặc dùng máy tính. Đau đầu nhẹ nhưng lặp lại thường xuyên, khó tập trung khi nhìn lâu, cảm giác căng tức vùng trán và hốc mắt…
Ở trẻ em, loạn thị có thể khiến trẻ học kém tập trung, dễ nhầm chữ, đọc chậm nhưng lại khó diễn đạt cảm giác nhìn mờ của mình. Ở người trưởng thành, các triệu chứng này dễ bị quy kết cho stress, thiếu ngủ hoặc áp lực công việc.
Chính vì biểu hiện không rõ ràng như cận thị nên triệu chứng của loạn thị thường bị bỏ qua trong thời gian dài, cho đến khi ảnh hưởng nghiêm trọng đến sinh hoạt hằng ngày.
Mắt bị loạn thị phải làm sao?
Khi nhận thấy triệu chứng của loạn thị, điều đầu tiên cần làm không phải là tự đoán bệnh hay chịu đựng, mà là đi khám mắt chuyên khoa. Việc đo khúc xạ giúp xác định chính xác mức độ loạn thị và hướng xử lý phù hợp.
Một câu hỏi rất nhiều người quan tâm là: Mắt bị loạn thị có chữa được không?
Câu trả lời là: tuy rằng loạn thị không thể tự khỏi, nhưng hoàn toàn có thể điều chỉnh và kiểm soát hiệu quả.
Phương pháp phổ biến nhất hiện nay, cũng là cách chữa loạn thị được nhiều người áp dụng, đó chính là đeo kính đúng độ. Kính loạn thị được thiết kế riêng để bù trừ sai lệch khúc xạ, giúp hình ảnh trở nên rõ nét hơn và giảm đáng kể các triệu chứng khó chịu.
Trong một số trường hợp, phẫu thuật mắt loạn thị có thể được cân nhắc khi mắt đã ổn định và đủ điều kiện y khoa. Tuy nhiên, đây không phải lựa chọn bắt buộc và rất cần được bác sĩ mắt tư vấn kỹ lưỡng.
Theo kinh nghiệm của Phùng Huy Hòa, điều quan trọng nhất là bạn không được bỏ qua triệu chứng của loạn thị. Việc đeo kính sai độ, không tái khám định kỳ hoặc cố gắng chịu đựng có thể khiến mắt mỏi nhiều hơn và chất lượng sống giảm sút rõ rệt.
Cách phòng ngừa loạn thị như thế nào?
Tất nhiên không phải mọi trường hợp loạn thị đều phòng ngừa được, đặc biệt là loạn thị bẩm sinh. Tuy nhiên, nếu biết cách chăm sóc mắt đúng cách, thì chúng ta hoàn toàn có thể giảm nguy cơ và hạn chế triệu chứng của loạn thị tiến triển nặng hơn.
Lúc này, bạn hãy sống chậm lại để chú ý đến thói quen sử dụng mắt mỗi ngày. Khi làm việc với màn hình, bạn đã dành thời gian cho mắt nghỉ ngơi hợp lý chưa? Bạn có giữ khoảng cách nhìn phù hợp và đảm bảo ánh sáng đầy đủ chưa?
Việc khám mắt định kỳ cũng là một trong những yếu tố then chốt. Ngay cả khi chưa thấy rõ triệu chứng của loạn thị, thì bạn cũng rất cần kiểm tra mắt để phát hiện sớm và điều chỉnh kịp thời.
Ngoài ra, bạn có bảo vệ mắt khi ra ngoài hay sử dụng thiết bị điện tử không? Bạn có thường xuyên dụi mắt mạnh không? Bạn đã bổ sung dinh dưỡng tốt cho thị lực và cho mắt có thời gian nghỉ ngơi đúng nghĩa chưa?
Phùng Huy Hòa BUTITAN muốn bạn hãy dừng lại và nghiêm túc trả lời những câu hỏi trên. Đáp án của bạn chính là những gì thực tế nhất về cách nói yêu bản thân mà bạn vẫn cho rằng mình đang áp dụng đúng.
Tuy các triệu chứng của loạn thị không khiến người bị loạn mù lòa, nhưng đủ làm mọi thứ đối với họ trở nên khó chịu: đọc lâu là mỏi, nhìn kỹ là căng, tập trung một chút là muốn dừng lại. Nếu cứ quen dần với cảm giác đó, thì bạn đang bỏ mặc đôi mắt, để nó tự xoay xở trong tình trạng sai lệch mà lẽ ra xứng đáng được xử lý sớm và nhẹ nhàng hơn.
