Nhiều người chỉ bắt đầu quan tâm đến đôi mắt khi mọi thứ trở nên mờ dần, mỏi dần mỗi ngày. Nhưng nếu hiểu rõ nguyên nhân gây ra viễn thị, thì bạn sẽ nhận ra: đôi mắt đã cầu cứu từ rất sớm, chỉ là bạn chưa đủ lắng nghe.
Mắt bị viễn thị là sao?
Không ít người vẫn nghĩ viễn thị là nhìn xa rõ, nhìn gần mờ, thế nhưng cách hiểu đó chỉ đúng một phần rất nhỏ. Để hiểu sâu hơn và không nhầm lẫn, chúng ta cần bắt đầu từ bản chất của vấn đề.
Mắt bị viễn thị là tình trạng hình ảnh đi vào mắt không hội tụ đúng trên võng mạc mà nằm phía sau võng mạc. Điều đó khiến mắt phải liên tục điều tiết để bù lại sự sai lệch đó, đặc biệt khi nhìn gần.
Rất nhiều người bị viễn thị nhưng không hề biết mình mắc tật khúc xạ này. Lý do là vì khi còn trẻ, khả năng điều tiết của mắt còn tốt, mắt gồng lên để nhìn rõ thay cho bạn.
Tuy nhiên, cái giá đôi mắt phải trả là sự tiêu hao năng lượng, dẫn đến mỏi mắt, nhức đầu, căng thẳng thị giác… Đó cũng là những biểu hiện mà nhiều người thường nhầm với mệt mỏi thông thường.
Khi tìm hiểu nguyên nhân gây ra viễn thị, bạn sẽ thấy viễn thị không phải là bệnh đột nhiên xuất hiện. Đó là một đặc điểm cấu trúc của mắt đã tồn tại từ lâu. Chỉ đến khi mắt không còn đủ khỏe để bù trừ, thì các dấu hiệu mới lộ rõ.
Mắt viễn thị không chỉ ảnh hưởng đến việc đọc sách hay nhìn màn hình. Nó âm thầm làm giảm khả năng tập trung, khiến công việc trí óc nhanh kiệt sức, học tập kém hiệu quả. Phùng Huy Hòa thấy có người còn trở nên cáu gắt, khó chịu mà không hiểu vì sao.
Giờ thì bạn đã hiểu mắt bị viễn thị là gì chưa? Sự hiểu biết này không nhằm để lo sợ, mà để chúng ta nhận ra: đôi mắt cũng có giới hạn.
Khi bản chất và nguyên nhân gây ra viễn thị được bóc trần, bạn sẽ bắt đầu biết cách đối xử với đôi mắt của mình nhẹ nhàng và đúng mực hơn.
Nguyên nhân gây ra viễn thị là gì?
Khi nói đến nguyên nhân gây ra viễn thị, rất nhiều người có xu hướng tự trách bản thân: do dùng điện thoại nhiều, do đọc sách ban đêm, do làm việc máy tính quá lâu. Nhưng sự thật là, phần lớn nguyên nhân viễn thị không đến từ thói quen sinh hoạt, mà bắt nguồn từ cấu trúc sinh học của mắt.
Nguyên nhân dẫn đến viễn thị phổ biến nhất là trục nhãn cầu ngắn hơn bình thường. Khi chiều dài nhãn cầu không đủ, ánh sáng đi vào mắt sẽ hội tụ sau võng mạc thay vì đúng vị trí cần thiết. Ngoài ra, giác mạc quá phẳng hoặc công suất khúc xạ của thủy tinh thể yếu cũng là những yếu tố quan trọng.
Yếu tố di truyền cũng đóng vai trò lớn trong việc hình thành tật viễn thị. Nếu trong gia đình có người bị viễn thị hoặc các tật khúc xạ khác, thì nguy cơ bạn gặp tình trạng này sẽ cao hơn. Điều này cũng giải thích vì sao có những người bị viễn thị từ nhỏ, dù họ sinh hoạt mắt rất đúng chuẩn.
Một nguyên nhân khác gây ra tật khúc xạ này liên quan đến tuổi tác. Khi lớn lên, khả năng điều tiết của mắt suy giảm, khiến viễn thị tiềm ẩn dần bộc lộ rõ hơn. Đây là lý do nhiều người trung niên mới bắt đầu nhận ra vấn đề và hoang mang tìm hiểu nguyên nhân gây ra viễn thị.
Biểu hiện mắt bị viễn thị như thế nào?
Viễn thị không có bất kỳ biểu hiện nào quá rầm rộ, nên rất dễ bị bỏ qua. Thế nhưng nếu tinh ý thì bạn sẽ nhận ra những dấu hiệu nhỏ lặp đi lặp lại mỗi ngày. Và khi xâu chuỗi lại, bạn sẽ hiểu rõ hơn nguyên nhân gây ra viễn thị đang âm thầm ảnh hưởng đến mình.
Biểu hiện thường gặp nhất của mắt viễn thị là khó nhìn rõ khi nhìn gần. Đọc sách nhanh mỏi, chữ nhòe dần dù ánh sáng đủ. Có người phải đưa sách ra xa mới thấy rõ, có người lại thấy đau đầu sau khi tập trung làm việc một thời gian ngắn.
Cảm giác căng tức vùng trán, đau hốc mắt, mỏi mắt vào cuối ngày cũng là dấu hiệu rất điển hình. Những cơn đau này không dữ dội, nhưng dai dẳng và khiến tinh thần mệt mỏi hơn nhiều so với mức công việc thực tế.
Ở trẻ em, viễn thị có thể biểu hiện qua việc hay dụi mắt, nheo mắt, mất tập trung, chậm đọc, chậm viết. Điều đáng tiếc là nhiều phụ huynh lại nhầm lẫn những dấu hiệu này với lười học hoặc thiếu tập trung.
Điểm nguy hiểm của viễn thị là người bệnh vẫn có thể nhìn xa khá rõ, nên dễ chủ quan. Nhưng chính sự chủ quan đó khiến mắt phải làm việc quá sức trong thời gian dài.
Khi nhận diện được các biểu hiện này, bạn sẽ hiểu rằng chúng không phải ngẫu nhiên. Chúng là hệ quả trực tiếp của nguyên nhân gây ra viễn thị mà đôi mắt đang phải âm thầm bù đắp mỗi ngày.
Cách khắc phục mắt viễn thị ra sao?
Khi đã hiểu rõ nguyên nhân gây ra viễn thị, điều tiếp theo mà bạn cần quan tâm là: có khắc phục được không? Câu trả lời là có, nhưng theo cách phù hợp với từng mức độ và từng giai đoạn của mắt.
Cách khắc phục mắt viễn phổ biến nhất là đeo kính viễn thị phù hợp đúng độ. Kính không làm mắt yếu đi như nhiều người lo lắng. Mà ngược lại, kính giúp mắt giảm gánh nặng điều tiết, từ đó bớt mỏi mắt và bớt nhức đầu. Tất nhiên là kính phải được đo đúng độ, đúng nhu cầu sử dụng.
Với một số trường hợp, kính áp tròng hoặc phẫu thuật cận thị cũng là lựa chọn, nhưng cần được bác sĩ mắt tư vấn kỹ lưỡng. Không phải ai cũng phù hợp với mọi phương pháp, nhất là khi nguyên nhân gây ra viễn thị liên quan đến cấu trúc mắt riêng biệt.
Bên cạnh đó, bạn rất cần điều chỉnh thói quen sinh hoạt hàng ngày: nghỉ ngơi hợp lý khi làm việc gần, đảm bảo ánh sáng đủ, cho mắt thời gian thư giãn. Những điều đó không chữa khỏi viễn thị, nhưng giúp mắt dễ chịu hơn rất nhiều.
Thực ra, cách khắc phục viễn thị không phải là chạy theo một giải pháp thần kỳ nào cả. Mà chính là học cách đồng hành với đôi mắt một cách thông minh và kiên nhẫn nhất có thể.
Cách phòng ngừa viễn thị là sao?
Vì nguyên nhân gây ra viễn thị phần lớn đến từ cấu trúc bẩm sinh, nên không phải mọi trường hợp viễn thị đều có thể phòng ngừa hoàn toàn,. Tuy nhiên, bạn hoàn toàn có thể hạn chế việc viễn thị tiến triển nặng hơn hoặc bộc lộ sớm.
Với trẻ em và người làm việc nhiều với mắt, khám mắt định kỳ là điều quan trọng nhất. Chúng ta cần phát hiện sớm để can thiệp kịp thời, tránh để mắt phải điều tiết quá mức trong thời gian dài.
Chúng ta cần duy trì thói quen sử dụng mắt hợp lý: nghỉ ngơi sau mỗi 20-30 phút nhìn gần, tránh làm việc trong điều kiện ánh sáng kém, ngủ đủ giấc để mắt có thời gian phục hồi.
Ngoài ra, bạn đừng bao giờ xem nhẹ những dấu hiệu mỏi mắt, nhức đầu tưởng chừng rất nhỏ. Đó thường là cách cơ thể báo hiệu rằng đôi mắt đang quá tải.
Phòng ngừa không phải để né tránh viễn thị, mà để sống chung với nó một cách nhẹ nhàng hơn, hiểu rõ hơn.
Phùng Huy Hòa BUTITAN nhìn thấy từ khi hiểu rõ nguyên nhân gây ra viễn thị, nhiều người đã bớt hoang mang trước những thay đổi của đôi mắt. Thực ra viễn thị không đáng sợ, điều đáng sợ là chúng ta bỏ qua những tín hiệu mà mắt đã gửi đi suốt một thời gian dài. Quan tâm đúng lúc, đôi mắt sẽ luôn đáp lại bạn bằng sự bền bỉ và rõ ràng hơn mỗi ngày.
