Không ít người đi đo mắt xong nhìn đơn kính mắt mà bối rối, lo lắng khi thấy kết quả vừa viễn thị vừa loạn thị. Không nhìn rõ xa, nhìn gần cũng mỏi, mọi thứ đều lệch nhịp. Cảm giác khó chịu ấy khiến nhiều người hoang mang không biết mắt mình đang gặp vấn đề gì.
Vừa viễn thị vừa loạn thị là gì?
Vừa viễn thị vừa loạn thị là tình trạng mắt cùng lúc mắc hai tật khúc xạ khác nhau. Nó khiến khả năng nhìn bị rối loạn toàn diện so với chỉ viễn hoặc chỉ loạn. Viễn thị khiến hình ảnh hội tụ sau võng mạc, làm người mắc nhìn gần kém rõ. Loạn thị lại khiến hình ảnh không hội tụ tại một điểm, hình ảnh méo, nhòe, bóng mờ chồng nhau.
Khi hai tình trạng này cùng tồn tại, mắt làm việc nhiều gấp bội để sửa lỗi cho hình ảnh. Người mắc thường có cảm giác nhìn xa không thật sự rõ, nhìn gần nhanh mỏi, nhìn lâu đau đầu.
Có những lúc chữ viết không hẳn là mờ mà bị nhòe cạnh, rung rung, lệch nét. Thực sự rất khó mô tả nhưng lại vô cùng khó chịu.
Điều đặc biệt là nhiều người mắc viễn loạn thị không nhận ra ngay từ đầu, khi độ nhẹ. Mắt vẫn cố gắng điều tiết để bù trừ, khiến nhiều người tưởng mình chỉ mệt mắt thông thường. Nhưng càng về sau, sự điều tiết quá mức này bắt đầu dẫn đến mỏi mắt mãn tính, đau đầu, giảm tập trung và ảnh hưởng rõ rệt đến sinh hoạt hằng ngày.
Với trẻ em, nếu không phát hiện sớm thì việc vừa viễn thị vừa loạn thị càng nguy hiểm hơn. Trẻ có thể học chậm, ngại đọc sách, dễ cáu gắt vì mắt luôn trong trạng thái căng thẳng.
Với người lớn, tình trạng này âm thầm làm giảm chất lượng cuộc sống. Nó khiến công việc và sinh hoạt trở nên nặng nề hơn.
Viễn loạn thị có bao nhiêu loại?
Viễn loạn thị không chỉ có một dạng duy nhất. Trên thực tế, tình trạng vừa viễn thị vừa loạn thị được chia thành nhiều loại. Chúng dựa trên mức độ và cách các kinh tuyến mắt bị ảnh hưởng.
Thứ nhất là viễn loạn thị đơn thuần. Đây là trường hợp một trục của mắt bị viễn. Trục còn lại gần như bình thường. Người mắc có thể nhìn tương đối ổn ở một số hướng. Nhưng khi nhìn chi tiết nhỏ hoặc đọc lâu sẽ rất mỏi mắt.
Thứ hai là viễn loạn thị phức hợp. Đây là dạng phổ biến và gây khó chịu nhiều hơn. Cả hai trục của mắt đều bị viễn nhưng với mức độ khác nhau. Nó khiến hình ảnh vừa mờ nhòe, vừa méo mó. Người mắc dạng này thường khó nhìn rõ ở mọi khoảng cách. Nếu không đeo kính đúng độ, đúng kính thì họ dễ đau đầu, mỏi mắt.
Thứ ba là trường hợp viễn loạn thị hỗn hợp. Trong đó một trục viễn, trục còn lại có xu hướng cận nhẹ. Trường hợp này khiến hình ảnh cực kỳ khó hội tụ. Mắt luôn phải điều chỉnh liên tục, dẫn đến mệt mỏi nhanh chóng.
Nhìn chung, mỗi loại viễn loạn thị sẽ cần cách chỉnh kính và điều trị khác nhau. Cho nên việc phân loại chính xác rất quan trọng. Đây cũng là lý do bạn không nên tự ý cắt kính. Chúng ta cần đo mắt kỹ lưỡng khi được chẩn đoán vừa viễn thị vừa loạn thị.
Viễn loạn thị có nguy hiểm không?
Phùng Huy Hòa khẳng định là viễn loạn thị không gây nguy hiểm ngay lập tức. Thế nhưng nếu chủ quan thì rất dễ để lại hậu quả. Viễn loạn thị không làm mù mắt, nhưng ảnh hưởng trực tiếp chất lượng thị lực, sức khỏe tổng thể.
Khi mắt phải điều tiết quá nhiều trong thời gian dài, các triệu chứng như đau đầu, mỏi cổ vai gáy, chóng mặt, giảm khả năng tập trung sẽ xuất hiện thường xuyên.
Với trẻ em, viễn loạn thị không đeo kính có thể dẫn đến nhược thị. Trong đó, nhược thị là tình trạng thị lực không phát triển hoàn chỉnh ngay cả khi đã lớn.
Với người trưởng thành, việc sống chung với tình trạng vừa viễn thị vừa loạn thị mà không đeo kính khiến mắt nhanh lão hóa. Mặt khác còn tăng nguy cơ rối loạn điều tiết và giảm hiệu suất làm việc. Điều nguy hiểm nhất là nhiều người quen với cảm giác mờ, mỏi, đau đầu và cho rằng đó là bình thường.
Thực ra, nếu được phát hiện sớm và kiểm soát đúng thì viễn loạn thị không đáng sợ. Điều đáng sợ là sự chủ quan kéo dài của người biết rõ mắt đang cầu cứu nhưng làm ngơ.
Dấu hiệu nhận biết viễn loạn thị là gì?
Những dấu hiệu của người vừa viễn thị vừa loạn thị thường không quá rõ ràng lúc ban đầu. Thế nhưng những dấu hiệu đó lại lặp đi lặp lại mỗi ngày.
Dấu hiệu nhận biết viễn loạn thị phổ biến nhất là nhìn gần nhanh mỏi. Đọc sách một lúc đã thấy căng mắt. Chữ như nhòe đi hoặc bóng mờ.
Khi nhìn xa, họ có thể vẫn thấy vật thể nhưng không sắc nét. Đường viền hình ảnh bị rung, méo nhẹ hoặc chồng hình. Nhiều người mô tả cảm giác nhìn không thực sự trọn vẹn, dù không hẳn là mờ hẳn.
Các triệu chứng đi kèm thường là: đau đầu vùng trán hoặc thái dương, mỏi cổ vai gáy, dễ buồn ngủ khi đọc hoặc làm việc với máy tính. Trẻ em có thể hay dụi mắt, chớp mắt nhiều, ngại học hoặc than mỏi mắt.
Cách điều trị viễn loạn thị như thế nào?
Mục đích điều trị viễn loạn thị không nhằm chữa khỏi hoàn toàn ngay lập tức. Mục đích cốt lõi là tập trung giúp mắt nhìn rõ, giảm điều tiết, bảo vệ thị lực lâu dài.
Một trong những giải pháp phổ biến và an toàn nhất là đeo kính đúng độ. Mắt được đo chính xác cho cả phần viễn và loạn. Tròng kính viễn loạn cần độ chính xác cao. Nếu sai lệch thì rất dễ gây chóng mặt và khó chịu.
Ngoài ra, với một số trường hợp đủ điều kiện, phẫu thuật khúc xạ có thể được cân nhắc. Tuy nhiên, đây là quyết định cần thăm khám kỹ và không phải ai vừa viễn thị vừa loạn thị cũng phù hợp.
Thực ra cách điều trị viễn loạn thị quan trọng nhất vẫn là theo dõi mắt định kỳ. Để từ đó chúng ta điều chỉnh kính kịp thời và xây dựng thói quen sử dụng mắt hợp lý.
Có cách nào khắc phục tật viễn loạn thị không phẫu thuật không?
Hiện nay, đeo kính gọng và kính áp tròng Ortho-K là hai cách khắc phục tật viễn loạn không mổ mắt phổ biến nhất.
Đeo kính gọng
Đeo kính gọng là phương pháp phổ biến, an toàn và hiệu quả nhất dành cho người bị viễn loạn thị. Kính giúp điều chỉnh chính xác hai tật khúc xạ cùng lúc. Đồng thời giúp giảm mỏi mắt và cải thiện chất lượng nhìn rõ rệt.
Đeo kính áp tròng Ortho-K
Ortho-K có thể hỗ trợ điều chỉnh tạm thời khúc xạ, kể cả khi ngủ. Dòng kính này phù hợp với một số trường hợp đặc biệt và cần được theo dõi chặt chẽ bởi bác sĩ mắt.
Xây dựng lối sống khoa học
Nền tảng giúp kiểm soát tốt tình trạng vừa viễn thị vừa loạn thị, đó là: cho mắt thời gian nghỉ ngơi hợp lý, hạn chế dùng thiết bị điện tử quá lâu, đảm bảo ánh sáng khi học tập, làm việc và ăn uống đủ dưỡng chất cho mắt.
Nếu bạn hiểu đúng và chăm sóc mắt kịp thời, thì Phùng Huy Hòa thiết nghĩ: vừa viễn thị vừa loạn thị không phải là điều quá đáng sợ. Khi lắng nghe đôi mắt và đeo kính đúng độ, bạn hoàn toàn có thể sống thoải mái, rõ ràng và nhẹ nhàng hơn mỗi ngày.
