Phần đông người trung niên thấy mắt mình lạ lắm: nhìn xa thì rõ, nhưng đọc sách, xem điện thoại lại mỏi và nhòe dần. Vậy viễn thị là sao, có phải chỉ người lớn tuổi mới gặp, hay ai cũng có thể mắc phải? Phùng Huy Hòa BUTITAN cho rằng nếu hiểu đúng ngay từ đầu thì bạn sẽ bớt lo và chủ động hơn với đôi mắt của mình.
Viễn thị là sao?
Nhiều người nghe đến viễn thị thường nghĩ đơn giản: “À, chắc là nhìn xa rõ, nhìn gần kém”. Nhưng thực tế, viễn thị là sao không chỉ gói gọn trong một câu mô tả ngắn như vậy.
Viễn thị là một tật khúc xạ của mắt, xảy ra khi hình ảnh của vật đi vào mắt không hội tụ đúng trên võng mạc mà nằm phía sau võng mạc. Điều đó khiến mắt phải gồng mình điều tiết liên tục để nhìn rõ, đặc biệt là khi nhìn gần.
Viễn thị không phải lúc nào cũng dễ nhận ra. Có những người bị viễn thị nhẹ từ nhỏ nhưng gần như không có triệu chứng rõ ràng. Mắt họ âm thầm làm việc quá sức mỗi ngày để bù trừ cho sự sai lệch khúc xạ đó.
Đến một thời điểm nhất định, khi khả năng điều tiết suy giảm, mọi thứ bắt đầu trở nên mờ nhòe, mỏi mắt, nhức đầu. Và thường lúc này họ mới giật mình tự hỏi: “Rốt cuộc viễn thị là sao, sao giờ mới thấy?”
Viễn thị không chỉ ảnh hưởng đến việc đọc sách hay nhìn màn hình. Nó tác động đến chất lượng sống theo cách rất âm thầm: khó tập trung, dễ cáu gắt vì mỏi mắt, làm việc nhanh mệt, thậm chí né tránh các hoạt động cần nhìn gần.
Với trẻ em, viễn thị còn có thể khiến trẻ học chậm hơn, hay nheo mắt, mất hứng thú học tập mà người lớn không để ý.
Điểm quan trọng cần hiểu là viễn thị không phải lỗi của mắt, mà là một đặc điểm khúc xạ mà nếu phát hiện sớm thì hoàn toàn có thể kiểm soát.
Khi bạn hiểu rõ viễn thị là sao, bạn sẽ bớt hoang mang, bớt tự trách mình và bắt đầu biết cách chăm sóc đôi mắt một cách nhẹ nhàng, đúng đắn hơn.
Tại sao bị viễn thị?
Khi tìm hiểu viễn thị là sao, rất nhiều người lo lắng tự hỏi có phải do mình dùng điện thoại nhiều quá không, hay là do đọc sách ban đêm. Thực ra, nguyên nhân gây ra viễn thị đa phần không đến từ thói quen sinh hoạt, mà bắt nguồn từ cấu trúc mắt.
Trục nhãn cầu của người viễn thị có thể ngắn hơn bình thường hoặc giác mạc của họ quá phẳng. Khi đó, ánh sáng đi vào mắt không được hội tụ đúng điểm cần thiết. Đây là yếu tố bẩm sinh, nghĩa là có người đã mang đặc điểm viễn thị ngay từ khi sinh ra. Chỉ là khi còn trẻ, mắt còn khỏe, khả năng điều tiết tốt nên chưa biểu hiện rõ.
Một nguyên nhân khác liên quan đến tuổi tác. Khi lớn dần, thủy tinh thể mất đi độ đàn hồi tự nhiên. Khả năng điều tiết suy giảm khiến những người từng viễn thị nhẹ bắt đầu cảm nhận rõ ràng các triệu chứng hơn. Đây cũng là lý do khiến nhiều người trung niên bất ngờ nhận ra vấn đề về mắt và thắc mắc lại từ đầu: viễn thị là sao, tại sao trước giờ mình không hề biết?
Ngoài ra, một số yếu tố như di truyền, tiền sử gia đình có người mắc tật khúc xạ, hoặc các bất thường về cấu trúc mắt cũng làm tăng nguy cơ viễn thị.
Nếu hiểu được nguyên nhân thì Phùng Huy Hòa thiết nghĩ thông tin, kiến thức đúng sẽ giúp bạn nhẹ lòng hơn. Bạn không cần tự trách mình hay lo sợ quá mức. Điều quan trọng ở đây là nhận biết sớm, kiểm tra mắt định kỳ và có giải pháp phù hợp.
Dấu hiệu mắt viễn thị là gì?
Điều khiến viễn thị trở nên đáng lo không phải vì nó nguy hiểm, mà vì các dấu hiệu ban đầu thường rất dễ bị bỏ qua. Nhiều người sống chung với viễn thị nhiều năm mà không hề biết, cho đến khi cơ thể bắt đầu lên tiếng rõ ràng hơn.
Và lúc đó, câu hỏi viễn thị là sao mới thật sự trở nên cấp thiết.
Dấu hiệu thường gặp nhất của viễn thị là khó nhìn rõ ở khoảng cách gần. Đọc sách nhanh mỏi, nhìn điện thoại một lúc là cay mắt, chữ nhòe dần dù ánh sáng đủ.
Có người phải đưa sách ra xa hơn mới thấy rõ, có người lại thấy đau đầu âm ỉ sau khi làm việc trí óc. Những cơn đau đầu này thường xuất hiện ở vùng trán hoặc sau hốc mắt, nơi mắt phải điều tiết liên tục.
Một dấu hiệu khác ít được chú ý là cảm giác căng mắt, nặng mắt vào cuối ngày. Dù không làm việc nặng, mắt vẫn mệt như vừa chạy marathon.
Với trẻ em, viễn thị có thể biểu hiện qua việc hay dụi mắt, nheo mắt, mất tập trung, hoặc né tránh việc đọc và viết.
Điều đặc biệt là người viễn thị vẫn có thể nhìn xa khá rõ, nên họ rất dễ chủ quan. Họ nghĩ mắt mình vẫn ổn, chỉ là hơi mệt chút thôi. Nhưng sự mệt mỏi đó tích tụ từng ngày, ảnh hưởng đến hiệu suất làm việc, học tập và cả tâm trạng.
Khi bạn bắt đầu để ý những tín hiệu nhỏ này, bạn sẽ hiểu rõ hơn viễn thị là sao và vì sao việc lắng nghe đôi mắt lại quan trọng đến vậy. Đôi mắt không kêu đau ngay, nhưng luôn gửi đi những dấu hiệu rất rõ ràng, chỉ là ta có chịu dừng lại để nhìn nhận, thấu cảm hay không.
Bị cận thị về già có bị viễn thị không?
Bị cận thị về già có bị viễn thị không là thắc mắc rất phổ biến, đặc biệt ở những người đã từng cận thị từ trẻ. Khi bước vào tuổi trung niên, nhiều người bỗng thấy đọc sách khó hơn, phải tháo kính cận ra mới nhìn gần rõ. Lúc này, họ hoang mang: viễn thị là sao, và liệu mình có đang chuyển từ cận sang viễn hay không?
Thực tế, cận thị và viễn thị là hai tật khúc xạ khác nhau và mắt người cận thị không biến thành viễn thị khi về già. Điều đang xảy ra thường là lão thị, là sự suy giảm khả năng điều tiết tự nhiên của mắt theo tuổi tác. Lão thị khiến mắt khó nhìn gần, dù trước đó bạn là người có thị lực bình thường hay cận thị.
Với người cận thị, khi đeo kính cận thì nhìn gần mờ, nhưng tháo kính ra lại thấy dễ đọc hơn. Điều đó không có nghĩa là bạn bị viễn thị, mà là hai tình trạng khúc xạ đang chồng lên nhau. Chính sự kết hợp đó khiến nhiều người nhầm lẫn và lo lắng không cần thiết.
Nếu hiểu đúng viễn thị là sao thì bạn sẽ biết rằng mỗi giai đoạn của mắt đều có lý do sinh học riêng. Không phải mắt xuống cấp bất thường, mà chỉ là đang thay đổi theo tuổi tác.
Thay vì lo sợ, bạn nên xem đây là dấu hiệu để chăm sóc mắt đúng cách hơn: khám mắt định kỳ, sử dụng kính phù hợp, đeo kính đúng độ và điều chỉnh thói quen sinh hoạt. Khi hiểu đúng bản chất, nỗi lo sẽ tự nhiên dịu lại rất nhiều.
Cận thị và viễn thị khác nhau như thế nào?
Khi nói về các tật khúc xạ, rất nhiều người vẫn mơ hồ, thậm chí nhầm lẫn giữa cận thị và viễn thị. Việc hiểu rõ sự khác nhau này cũng là cách để bạn trả lời chính xác câu hỏi viễn thị là sao, thay vì chỉ hiểu một cách nửa vời.
Cận thị xảy ra khi hình ảnh hội tụ trước võng mạc, khiến người cận nhìn rõ vật ở gần nhưng mờ khi nhìn xa. Trong khi đó, viễn thị là tình trạng ngược lại: hình ảnh hội tụ sau võng mạc, khiến việc nhìn gần trở nên khó khăn hơn. Nghe thì đơn giản, nhưng cảm giác thực tế lại rất khác.
Người cận thị thường nhận ra vấn đề sớm vì việc nhìn xa bị ảnh hưởng rõ ràng. Còn người viễn thị, đặc biệt là viễn thị nhẹ, có thể sống chung với tình trạng này rất lâu mà không hay biết.
Một điểm khác biệt quan trọng nữa là tác động tâm lý. Cận thị khiến người ta ý thức rõ về mắt kém, còn viễn thị lại khiến người ta nghi ngờ chính bản thân mình: “Không biết có phải do mình mệt quá không?”. Chính sự mơ hồ đó khiến nhiều người chậm trễ trong việc đo mắt cắt kính.
Khi đặt hai tình trạng trên cạnh nhau, bạn sẽ hiểu rõ hơn viễn thị là sao và vì sao nó cần được quan tâm đúng mức. Không có tật khúc xạ nào nhẹ, nếu nó âm thầm ảnh hưởng đến chất lượng sống mỗi ngày.
Loạn thị và viễn thị khác nhau như thế nào?
Loạn thị và viễn thị thường bị gộp chung trong suy nghĩ của nhiều người vì đều gây nhìn mờ, mỏi mắt. Nhưng thực chất, đây là hai vấn đề hoàn toàn khác nhau. Nếu hiểu rõ sự khác biệt này thì bạn sẽ nhìn nhận chính xác hơn khi tìm hiểu viễn thị là sao.
Loạn thị xảy ra do giác mạc hoặc thủy tinh thể có độ cong không đều, khiến hình ảnh bị méo mó ở mọi khoảng cách. Người loạn thị thường thấy hình ảnh bị nhòe, kéo bóng, nhìn đèn ban đêm có quầng sáng, dù là nhìn gần hay nhìn xa.
Trong khi đó, viễn thị liên quan đến vị trí hội tụ của hình ảnh so với võng mạc. Người viễn thị có thể nhìn xa khá ổn nhưng gặp khó khăn khi nhìn gần, đặc biệt là khi mắt mệt hoặc phải tập trung lâu.
Điểm dễ nhầm lẫn là cả hai đều gây mỏi mắt và nhức đầu. Nhưng cảm giác rất khác: loạn thị khiến hình ảnh không rõ hình dạng, còn viễn thị khiến mắt phải cố gắng để nhìn rõ. Chính sự cố gắng đó mới là thứ làm mắt nhanh kiệt sức.
Nhiều người còn vừa loạn thị vừa viễn thị, khiến cho triệu chứng trở nên phức tạp hơn. Vì vậy, Phùng Huy Hòa khẳng định việc tự suy đoán thường không chính xác.
Viễn thị khác lão thị như thế nào?
Viễn thị và lão thị thường bị nhầm là một, nhất là khi cả hai đều gây khó khăn trong việc nhìn gần. Nhưng bản chất của chúng lại rất khác nhau. Phân biệt rõ điều này sẽ giúp bạn hiểu sâu hơn viễn thị là sao và tránh lo lắng không cần thiết.
Viễn thị là một tật khúc xạ, có thể xuất hiện từ khi còn nhỏ do cấu trúc mắt. Trong khi đó, lão thị là quá trình lão hóa tự nhiên của mắt, thường bắt đầu sau 40 tuổi, khi thủy tinh thể mất dần độ đàn hồi.
Người viễn thị trẻ tuổi có thể chưa thấy rõ triệu chứng vì mắt còn điều tiết tốt. Còn lão thị thì gần như ai cũng gặp, dù trước đó mắt hoàn toàn bình thường. Đây là sự khác biệt rất quan trọng để không đổ lỗi sai cho đôi mắt của mình.
Một điểm khác là, nếu phát hiện đúng thì viễn thị có thể được điều chỉnh sớm và ổn định lâu dài. Lão thị thì không thể tránh, chỉ có thể thích nghi. Khi hiểu được điều này, bạn sẽ nhìn mọi thay đổi của mắt một cách nhẹ nhàng hơn.
Mỗi người lớn nên tìm hiểu và hiểu đúng viễn thị là sao để biết cơ thể mình đang thay đổi như thế nào và học cách đồng hành với nó thay vì chống lại. Bạn cũng bớt hoang mang trước những thay đổi rất thật, không thể thay đổi của đôi mắt. Khi không còn sợ hãi mơ hồ, bạn sẽ biết cách chăm sóc mắt chủ động và nhẹ nhàng hơn mỗi ngày.
