Nhiều người chỉ phát hiện loạn thị 1 bên mắt khi thường xuyên nhức đầu mà không rõ lý do. Mọi thứ trước mắt họ bắt đầu mờ nhòe, nhìn chữ bị bóng đôi cực kỳ khó chịu. Điều đáng nói là tình trạng này thường dễ bị xem nhẹ. Cho đến khi tình trạng mắt mỏi kéo dài, sinh hoạt và công việc đều bị ảnh hưởng mỗi ngày thì độ loạn đã cao.
Loạn thị 1 bên mắt là gì?
Loạn thị 1 bên mắt là tình trạng chỉ có một mắt bị rối loạn khả năng hội tụ ánh sáng. Hình ảnh 1 bên mắt nhìn thấy không còn rõ nét như bình thường. Thay vì ánh sáng tập trung đúng vào một điểm trên võng mạc, nó lại bị phân tán ở nhiều điểm khác nhau. Kết quả là người bị loạn một bên thường thấy hình ảnh méo, nhòe, chồng bóng hoặc khó nhìn rõ cả gần lẫn xa.
Điều khiến nhiều người chủ quan là mắt còn lại vẫn nhìn khá tốt. Não bộ lúc này sẽ tự bù trừ bằng cách phụ thuộc nhiều hơn vào mắt khỏe.
Ban đầu, bạn có thể chỉ cảm thấy hơi mỏi mắt khi đọc sách, nhìn màn hình lâu hoặc lái xe ban đêm. Nhưng theo thời gian, sự chênh lệch thị lực giữa hai mắt khiến mắt phải điều tiết liên tục, dẫn đến nhức đầu, khô mắt, nhức hốc mắt và giảm khả năng tập trung.
Nhiều người từng nghĩ mình chỉ thiếu ngủ hoặc làm việc quá sức, cho đến khi đi khám mới biết nguyên nhân thật sự là loạn thị 1 bên mắt. Đây cũng là lý do tình trạng này thường bị phát hiện muộn hơn cận thị hay viễn thị thông thường.
Trong thực tế, loạn thị một bên có thể xuất phát từ bẩm sinh, chấn thương giác mạc, thói quen dụi mắt mạnh thường xuyên hoặc làm việc sai tư thế trong thời gian dài.
Có người chỉ loạn thị nhẹ nhưng vẫn khó chịu vì mắt nhanh mệt. Ngược lại, cũng có trường hợp loạn nặng nhưng cố chịu đựng suốt nhiều năm, vì nghĩ vẫn nhìn được là không sao.
Phùng Huy Hòa BUTITAN thấy điều đáng lưu ý là khi một mắt phải hoạt động quá tải trong thời gian dài, chất lượng cuộc sống sẽ giảm đi rõ rệt. Bạn có thể dễ cáu gắt hơn khi làm việc với máy tính, đọc sách mau mất tập trung hoặc cảm thấy khó chịu khi đi ngoài trời nắng. Những điều tưởng nhỏ này lại âm thầm ảnh hưởng đến hiệu suất học tập, công việc và cả tâm trạng mỗi ngày.
Loạn thị 1 bên mắt có nguy hiểm không?
Rất nhiều người khi nghe chẩn đoán loạn thị 1 bên mắt thường có chung một suy nghĩ chắc không nghiêm trọng đâu vì vẫn còn một mắt nhìn rõ. Nhưng chính suy nghĩ chủ quan đó lại khiến nhiều người phải đối mặt với tình trạng mắt yếu dần theo thời gian mà không hề hay biết.
Nếu được phát hiện và kiểm soát sớm thì bản thân loạn thị không phải bệnh quá nguy hiểm. Tuy nhiên, điều đáng lo nằm ở chỗ mắt khỏe còn lại phải làm việc trong trạng thái căng thẳng kéo dài.
Khi một mắt nhìn mờ hơn mắt còn lại, não bộ sẽ liên tục cố điều chỉnh để hình ảnh trở nên rõ hơn. Chính điều này khiến mắt dễ rơi vào trạng thái quá tải, gây nhức đầu âm ỉ, nhức mắt, chóng mặt hoặc mất tập trung kéo dài.
Nhiều người bị loạn thị 1 bên mắt thường than phiền rằng họ rất nhanh mệt khi đọc sách, làm việc với điện thoại hoặc lái xe ban đêm. Ánh đèn dễ bị tán xạ, hình ảnh có quầng sáng hoặc bóng đôi khiến việc quan sát trở nên khó khăn hơn bình thường.
Nếu kéo dài thì chất lượng thị giác giảm sút sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến sinh hoạt hằng ngày và hiệu suất công việc.
Đối với trẻ nhỏ, tình trạng này còn đáng lưu ý hơn. Nếu không được phát hiện sớm, mắt bị loạn có nguy cơ phát triển kém hơn mắt còn lại, dẫn đến nhược thị. Lúc đó, dù đeo kính cũng khó phục hồi thị lực hoàn toàn như ban đầu.
Ngoài yếu tố thị lực, một vấn đề khác mà nhiều người không để ý là tác động tâm lý. Khi mắt liên tục khó chịu, người bệnh dễ cáu gắt, thiếu tập trung và mất kiên nhẫn trong học tập hay công việc. Có người ngủ không ngon vì mắt nhức kéo dài nhưng lại không nghĩ nguyên nhân đến từ thị lực.
Dù vậy, điều tích cực là loạn thị 1 bên mắt hoàn toàn có thể kiểm soát tốt, nếu khám mắt định kỳ và đeo kính đúng độ, trục loạn thị. Phần lớn trường hợp sau khi đeo kính phù hợp hoặc điều trị đúng hướng đều cải thiện rõ rệt cảm giác mỏi mắt và chất lượng nhìn.
Quan trọng nhất vẫn là đừng cố chịu đựng quá lâu chỉ vì nghĩ mắt còn lại vẫn bình thường.
Loạn một bên mắt phải làm sao?
Khi phát hiện mình bị loạn thị 1 bên mắt, điều đầu tiên nhiều người làm là cố thích nghi rồi bỏ qua cảm giác khó chịu mỗi ngày. Nhưng đôi mắt không phải lúc nào cũng có thể chịu đựng giỏi như chúng ta nghĩ.
Càng để lâu, mắt càng dễ mỏi, khả năng điều tiết càng giảm và chất lượng thị giác cũng bị ảnh hưởng rõ rệt hơn.
Việc cần làm đầu tiên là kiểm tra mắt tại cơ sở chuyên khoa để xác định chính xác mức độ loạn thị. Không ít trường hợp tưởng mình chỉ mỏi mắt thông thường, nhưng thực tế độ loạn đã tăng khá nhiều.
Khi có kết quả đo cụ thể, bác sĩ mắt sẽ tư vấn hướng điều chỉnh phù hợp như đeo kính loạn thị, kính áp tròng chuyên dụng hoặc theo dõi thêm nếu tình trạng còn nhẹ.
Nhiều người ngại đeo kính vì sợ phụ thuộc, nhưng thực tế kính đúng độ lại giúp mắt được nghỉ ngơi. Khi hình ảnh được điều chỉnh rõ nét hơn, mắt không còn phải gồng lên để nhìn. Đây cũng là lý do nhiều người cảm thấy nhẹ đầu, đỡ nhức mắt và tập trung tốt hơn chỉ sau một thời gian ngắn sử dụng kính phù hợp.
Bên cạnh việc điều chỉnh thị lực, thay đổi thói quen sinh hoạt cũng rất quan trọng với người bị loạn thị 1 bên mắt. Nếu thường xuyên nhìn màn hình quá lâu, thức khuya hoặc làm việc trong môi trường thiếu sáng, mắt sẽ nhanh xuống sức hơn bình thường.
Bạn hãy cho mắt nghỉ ngơi sau khoảng 20-30 phút làm việc liên tục, hạn chế dùng điện thoại trong bóng tối và ngủ đủ giấc để mắt có thời gian phục hồi.
Ngoài ra, bạn tuyệt đối không nên tự ý mua kính trên mạng hoặc dùng kính của người khác. Mỗi mắt có tình trạng khác nhau, nếu đeo sai độ rất dễ khiến mắt mỏi hơn, nhức đầu nhiều hơn và tăng cảm giác khó chịu lên.
Cách phòng ngừa tình trạng mắt loạn 1 bên thế nào?
Không phải ai cũng có thể ngăn chặn hoàn toàn loạn thị 1 bên mắt, đặc biệt với những trường hợp liên quan đến yếu tố bẩm sinh.
Tuy nhiên, trong cuộc sống hiện đại, khi đôi mắt phải tiếp xúc liên tục với điện thoại, máy tính và ánh sáng nhân tạo, thì việc chăm sóc mắt đúng cách vẫn có thể giúp giảm nguy cơ thị lực suy giảm nhanh hơn.
Một trong những điều quan trọng nhất là hạn chế để mắt làm việc quá tải trong thời gian dài. Nhiều người có thói quen nhìn màn hình liên tục hàng giờ mà quên chớp mắt hoặc nghỉ ngơi. Điều này khiến mắt căng cơ điều tiết, dễ dẫn đến mỏi mắt, khô mắt và tăng cảm giác nhìn mờ. Hãy tập cho mình thói quen cho mắt nghỉ vài phút sau mỗi khoảng thời gian làm việc kéo dài.
Ánh sáng cũng ảnh hưởng rất nhiều đến sức khỏe thị giác. Làm việc trong môi trường quá tối hoặc ánh sáng chói mạnh đều khiến mắt phải điều tiết nhiều hơn. Với người có nguy cơ loạn thị 1 bên mắt, việc duy trì không gian học tập và làm việc đủ sáng sẽ giúp mắt dễ chịu hơn đáng kể.
Ngoài ra, bạn đừng xem thường thói quen dụi mắt. Nhiều nghiên cứu cho thấy việc chà xát mắt quá mạnh và thường xuyên có thể ảnh hưởng đến giác mạc. Trong khi đó, giác mạc chính là bộ phận quyết định khả năng hội tụ ánh sáng của mắt. Dụi mắt là một thói quen nhỏ nhưng lại âm thầm làm mắt yếu đi theo thời gian.
Chế độ sinh hoạt lành mạnh cũng đóng vai trò rất lớn. Ngủ đủ giấc giúp mắt phục hồi sau một ngày hoạt động liên tục. Bên cạnh đó, bổ sung thực phẩm giàu vitamin A, omega-3 và lutein như cá, trứng, rau xanh hay cà rốt sẽ hỗ trợ nuôi dưỡng mắt tốt hơn.
Điều quan trọng cuối cùng nhưng thường bị bỏ quên là khám mắt định kỳ. Nhiều người chỉ đi khám khi mắt đã nhìn mờ rõ rệt. Trong khi các dấu hiệu ban đầu của loạn thị 1 bên mắt thường diễn ra âm thầm.
Việc kiểm tra mắt đều đặn giúp phát hiện sớm thay đổi thị lực và điều chỉnh kịp thời trước khi tình trạng trở nên nghiêm trọng hơn.
Chăm sóc mắt thật ra không phải điều quá phức tạp. Chỉ cần chú ý hơn một chút mỗi ngày, bạn đã giúp đôi mắt của mình tránh được rất nhiều áp lực về lâu dài.
Phùng Huy Hòa BUTITAN cho rằng loạn thị 1 bên mắt không phải vấn đề nên xem nhẹ chỉ vì vẫn còn một mắt nhìn rõ. Phát hiện sớm, chăm sóc đúng cách và duy trì thói quen sinh hoạt tốt. 3 tiêu chí đó sẽ giúp đôi mắt bạn dễ chịu hơn mỗi ngày. Đồng thời hạn chế nguy cơ thị lực giảm dần theo thời gian.
