Mỗi ngày, mỗi người trong chúng ta dành hàng giờ trước máy tính, điện thoại mà quên mất đôi mắt cũng cần được nghỉ ngơi. Đến khi nhức mỏi, khô rát và tình trạng nhìn mờ xuất hiện, nhiều người mới giật mình nhận ra mình đang đối mặt với hội chứng thị giác màn hình. Đây là một trong những vấn đề phổ biến trong thời đại số.
Hội chứng thị giác màn hình là gì?
Hội chứng thị giác màn hình là tập hợp các vấn đề về mắt và thị giác, phát sinh khi bạn sử dụng thiết bị điện tử trong thời gian dài mà không nghỉ ngơi hợp lý. Đây không phải là một căn bệnh riêng lẻ, mà là hệ quả của việc mắt phải liên tục điều tiết, tập trung vào ánh sáng xanh và các chi tiết nhỏ trên màn hình.
Khi nhìn màn hình, tần suất chớp mắt giảm gần một nửa so với bình thường. Điều đó khiến nước mắt bốc hơi nhanh hơn, gây khô mắt và kích ứng. Ngoài ra, ánh sáng xanh phát ra từ thiết bị điện tử làm mắt phải điều tiết nhiều hơn, nhất là khi làm việc trong môi trường thiếu ánh sáng hoặc độ tương phản kém.
Khoảng cách ngồi quá gần, tư thế cúi đầu trong thời gian dài và thói quen làm việc liên tục không nghỉ cũng khiến cơ mắt bị căng thẳng kéo dài.
Người mắc hội chứng thị giác màn hình thường có cảm giác khô rát, cộm như có cát trong mắt, nhìn mờ tạm thời, nhòe khi chuyển tầm nhìn. Một số người còn bị nhức đầu, nhức vùng trán, cổ vai gáy do tư thế làm việc sai kéo dài.
Đáng chú ý, các triệu chứng đó thường xuất hiện vào cuối ngày làm việc và giảm đi khi nghỉ ngơi. Chúng khiến nhiều người chủ quan và tiếp tục lặp lại vòng luẩn quẩn.
Nhân viên văn phòng, học sinh, sinh viên học online, người làm thiết kế, lập trình viên hay bất kỳ ai sử dụng màn hình trên 2-3 giờ mỗi ngày đều có nguy cơ cao. Đặc biệt, trẻ em và người làm việc trong môi trường ánh sáng kém càng dễ bị ảnh hưởng, vì mắt chưa hoặc đã giảm khả năng thích nghi.
Hội chứng thị giác màn hình có nguy hiểm không?
Câu trả lời khiến nhiều người lo lắng là có thể nguy hiểm nếu bạn xem nhẹ nó. Bản thân hội chứng thị giác màn hình không trực tiếp gây mù lòa, nhưng nếu kéo dài, nó làm suy giảm chất lượng cuộc sống rõ rệt.
Mỏi mắt mãn tính khiến khả năng tập trung giảm sút, hiệu suất công việc đi xuống. Những cơn đau đầu âm ỉ mỗi chiều có thể khiến bạn cáu gắt, căng thẳng và mất ngủ. Lâu dần, khô mắt kéo dài có thể làm tổn thương bề mặt giác mạc, tăng nguy cơ viêm nhiễm.
Đối với trẻ nhỏ, việc tiếp xúc màn hình quá sớm và quá lâu còn làm tăng nguy cơ cận thị tiến triển nhanh. Ở người trưởng thành, thị lực có thể dao động thất thường, nhìn xa khó hơn sau nhiều giờ làm việc gần.
Nguy hiểm nhất không nằm ở triệu chứng, mà ở sự chủ quan. Nhiều người nghĩ chỉ mỏi mắt thôi mà, rồi tiếp tục làm việc 8-10 tiếng không nghỉ. Khi mắt gửi tín hiệu cảnh báo mà chúng ta không lắng nghe, tổn thương tích tụ dần theo thời gian.
Đôi mắt không phải là cỗ máy hoạt động vô hạn. Phùng Huy Hòa BUTITAN muốn bạn ghi nhớ điều đó!
Cách chữa trị như thế nào?
Điều trị hội chứng thị giác màn hình không phải là uống thuốc ngay lập tức, mà bắt đầu từ việc thay đổi thói quen và hỗ trợ mắt đúng cách.
Sử dụng kính chống ánh sáng xanh
Kính chống ánh sáng xanh giúp giảm lượng ánh sáng gây chói đi vào mắt. Với người đã có tật khúc xạ, việc đo mắt chính xác và sử dụng kính phù hợp giúp giảm gánh nặng điều tiết.
Nhiều người chia sẻ rằng chỉ sau vài tuần dùng kính phù hợp, cảm giác đau đầu và mỏi mắt giảm rõ rệt. Tuy nhiên, kính chỉ là công cụ hỗ trợ, không thể thay thế việc nghỉ ngơi hợp lý.
Áp dụng liệu pháp thị giác
Liệu pháp thị giác bao gồm các bài tập giúp cơ mắt thư giãn và tăng khả năng phối hợp. Ví dụ như quy tắc 20-20-20: 20 phút nhìn màn hình, nhìn vật ở xa khoảng 20 feet, trong 20 giây.
Ngoài ra, bài tập đảo mắt, nhìn xa, nhìn gần luân phiên hay nhắm mắt thư giãn vài phút cũng giúp giảm căng thẳng cho cơ mắt. Với trường hợp nặng, bác sĩ mắt có thể hướng dẫn chương trình luyện tập cá nhân hóa.
Cách phòng ngừa ra sao?
Cách phòng ngừa hội chứng thị giác màn hình luôn dễ hơn, ít tốn kém, thậm chí không tốn kém so với việc điều trị. Và tin vui là mỗi người trong chúng ta hoàn toàn có thể bắt đầu ngay từ hôm nay.
Hơn nữa, chuyện phòng ngừa cũng không tốn quá nhiều thời gian, chỉ cần bạn ý thức rằng đôi mắt là tài sản quý giá.
Điều chỉnh vị trí làm việc
Màn hình nên đặt cách mắt khoảng 50-70 cm, thấp hơn tầm mắt một chút để tránh mở mắt quá to gây khô. Ghế ngồi cần hỗ trợ lưng và giữ cổ ở tư thế thẳng tự nhiên. Tư thế đúng không chỉ bảo vệ mắt mà còn giảm đau cổ vai gáy.
Chỉnh ánh sáng môi trường và màn hình
Tránh để màn hình sáng hơn môi trường xung quanh quá nhiều. Hạn chế ánh sáng phản chiếu trực tiếp vào màn hình. Điều chỉnh độ sáng và độ tương phản vừa phải giúp mắt dễ chịu hơn.
Nghỉ ngơi mắt hợp lý
Đừng đợi đến khi mắt đau mới nghỉ. Hãy chủ động chớp mắt nhiều hơn, đứng dậy đi lại sau mỗi giờ làm việc và hạn chế sử dụng điện thoại trước khi ngủ.
Khám mắt định kỳ
Khám mắt 6-12 tháng/lần giúp phát hiện sớm tật khúc xạ hoặc tình trạng khô mắt. Bác sĩ mắt có thể đưa ra lời khuyên cá nhân hóa phù hợp với thói quen sử dụng thiết bị của bạn.
Hội chứng thị giác màn hình không phải điều quá xa lạ trong cuộc sống hiện đại, nhưng hoàn toàn có thể kiểm soát, nếu bạn hiểu và hành động đúng. Phùng Huy Hòa BUTITAN khuyên bạn hãy lắng nghe đôi mắt mình từ hôm nay. Bởi vì khi thị lực khỏe mạnh, mọi trải nghiệm cuộc sống mới thực sự trọn vẹn.
