Nhiều người đi đo mắt nhưng vẫn mơ hồ không biết chính xác cận thị viễn thị loạn thị là gì, khác nhau ra sao và có nguy hiểm không. Nếu bạn cũng đang bối rối giữa những con số độ mắt, thì bài viết này, Phùng Huy Hòa BUTITAN sẽ giúp bạn hiểu rõ và bình tĩnh hơn khi chăm sóc thị lực của mình.
Cận thị viễn thị loạn thị là gì?
Để hiểu đúng cận thị viễn thị loạn thị là gì, trước hết bạn cần biết chúng đều là tật khúc xạ. Nói cách khắc, sự xuất hiện của chúng khiến mắt không hội tụ hình ảnh đúng vị trí trên võng mạc.
Cận thị xảy ra khi hình ảnh của vật ở xa hội tụ phía trước võng mạc, thay vì chính xác trên đó. Người bị cận thị nhìn gần rõ nhưng nhìn xa mờ. Học sinh không thấy rõ bảng đen ở lớp, người lớn khó đọc biển số xe từ xa. Biểu hiện quen thuộc của cận thị đơn giản là như thế.
Viễn thị thì ngược lại: hình ảnh hội tụ phía sau võng mạc, khiến người bị viễn thị nhìn xa có thể rõ hơn nhìn gần. Nếu viễn thị nặng, thì khả năng nhìn gần và xa đều mờ. Trẻ nhỏ viễn thị thường hay dụi mắt, nhức đầu khi đọc sách.
Loạn thị là tình trạng giác mạc hoặc thủy tinh thể có độ cong không đều. Loạn thị làm hình ảnh bị méo, nhòe ở mọi khoảng cách. Người loạn thị có thể thấy chữ bị bóng mờ, đèn ban đêm tỏa tia.
Điểm giống nhau giữa cận, viễn, loạn thị là gì?
Khi tìm hiểu sâu hơn về cận thị viễn thị loạn thị là gì, bạn sẽ nhận ra chúng có nhiều điểm chung hơn mình nghĩ.
Thứ nhất, cả ba đều là tật khúc xạ, không phải bệnh lý nguy hiểm ngay lập tức. Chúng liên quan đến cách ánh sáng đi vào mắt và hội tụ trên võng mạc. Nghĩa là vấn đề nằm ở đường đi của ánh sáng, chứ không phải do mắt bị viêm hay tổn thương cấp tính.
Thứ hai, các tật này đều có thể khiến bạn mỏi mắt, đau đầu, giảm hiệu suất học tập và làm việc, nếu không được điều chỉnh. Nhiều người chủ quan vì nghĩ chỉ hơi mờ, nhưng chính việc cố nhìn rõ mới khiến mắt phải điều tiết liên tục và dễ tăng độ.
Ngoài ra, cận, viễn và loạn thị đều có thể xuất hiện riêng lẻ hoặc kết hợp. Một người có thể vừa cận vừa loạn, hoặc viễn kèm loạn. Câu trả lời không chỉ là ba khái niệm tách biệt, mà còn là khả năng chúng tồn tại cùng lúc.
Điểm giống quan trọng nhất là: tất cả đều có thể cải thiện bằng kính đúng độ hoặc các phương pháp điều chỉnh khúc xạ hiện đại. Thay vì để đến khi nhìn mờ nhiều mới đi kiểm tra, Phùng Huy Hòa BUTITAN khuyên bạn nên đo khám mắt định kỳ để phát hiện, kiểm soát tốt tình trạng thị lực.
Điểm khác nhau giữa cận thị viễn thị loạn thị là gì?
Nếu đã hiểu tổng quan thì bạn cần phân biệt rõ sự khác nhau để tránh nhầm lẫn.
Khác biệt đầu tiên nằm ở khoảng cách nhìn rõ. Người cận nhìn gần tốt nhưng nhìn xa mờ. Người viễn thường nhìn xa tương đối ổn, ở mức nhẹ, nhưng nhìn gần khó khăn. Còn loạn thị thì hình ảnh méo ở cả gần lẫn xa.
Khác biệt thứ hai là cơ chế quang học. Cận thị do trục nhãn cầu dài hơn bình thường hoặc công suất khúc xạ quá mạnh. Viễn thị do trục nhãn cầu ngắn hơn hoặc công suất yếu. Loạn thị lại liên quan đến bề mặt giác mạc không tròn đều.
Thứ ba là loại thấu kính điều chỉnh. Cận dùng thấu kính lõm, viễn dùng thấu kính lồi, còn loạn thị cần thấu kính trụ có trục riêng biệt. Đây là lý do việc đo mắt chính xác rất quan trọng.
Hiểu rõ cận thị viễn thị loạn thị là gì và sự khác nhau giữa chúng sẽ giúp bạn không tự suy đoán sai tình trạng của mình. Mỗi tật khúc xạ có cách xử lý riêng, nên việc nhầm lẫn có thể dẫn đến đeo kính sai độ và gây khó chịu kéo dài.
Cận thị viễn thị loạn thị có thể gây ra biến chứng nào?
Nhiều người nghĩ tật khúc xạ chỉ đơn giản là đeo kính vào là xong. Nhưng nếu không hiểu rõ cận thị viễn thị loạn thị là gì, cũng không điều chỉnh đúng cách, chúng có thể gây ra những hệ quả đáng lo.
Cận thị nặng có nguy cơ tăng độ nhanh, kéo theo nguy cơ thoái hóa võng mạc hoặc bong võng mạc trong trường hợp cao. Viễn thị nặng ở trẻ em có thể dẫn đến lác mắt do mắt phải điều tiết quá mức. Loạn thị không được chỉnh đúng khiến hình ảnh luôn méo, gây mỏi mắt mãn tính.
Ngoài biến chứng về cấu trúc mắt, nó còn có ảnh hưởng đến chất lượng sống: giảm tập trung, nhức đầu, khó chịu khi lái xe ban đêm. Những điều đó tưởng nhỏ nhưng nếu tích tụ theo thời gian thì chúng sẽ ảnh hưởng lớn đến kết quả học tập và công việc.
Các biện pháp khắc phục là gì?
Cách khắc phục phổ biến và an toàn nhất vẫn là đeo kính đúng độ. Kính gọng hoặc kính áp tròng đều có thể điều chỉnh chính xác từng loại tật khúc xạ. Điều quan trọng là bạn cần đo mắt tại cửa hàng kính mắt uy tín và kiểm tra định kỳ.
Với người trưởng thành, độ ổn định và đủ điều kiện, phẫu thuật khúc xạ như LASIK hoặc các phương pháp tương tự có thể là lựa chọn. Tuy nhiên, đây không phải quyết định vội vàng mà cần được tư vấn kỹ.
Bên cạnh đó, chúng ta duy trì thói quen tốt như nghỉ ngơi hợp lý, hạn chế nhìn màn hình quá lâu, tăng thời gian hoạt động ngoài trời cũng giúp kiểm soát tăng độ, đặc biệt với cận thị.
Đôi mắt chỉ có một, nên sự chủ động và hiểu biết chính là cách bảo vệ tốt nhất bạn có thể dành cho nó. Khi bạn thực sự hiểu cận thị viễn thị loạn thị là gì, mọi quyết định về kính hay điều trị sẽ trở nên rõ ràng hơn. Nếu được hỏi đâu là cách đầu tư cho chất lượng sống lâu dài của chính bạn, thì câu trả lời là chăm sóc thị lực đúng cách ngay từ hôm nay.
