Rất nhiều người đi đo mắt mới biết mình không chỉ cận mà còn kèm loạn, nhưng họ lại mơ hồ không hiểu rõ cận loạn thị là gì và tình trạng này ảnh hưởng đến mắt ra sao. Sự thiếu rõ ràng đó khiến không ít người đeo kính sai cách hoặc chần chừ trong việc chăm sóc thị lực, mà đáng lẽ ra nên thực hiện sớm.
Cận loạn thị là gì?
Cận loạn thị là tình trạng mắt đồng thời mắc cận thị và loạn thị. Đây là một dạng tật khúc xạ kép, mắt vừa không nhìn rõ vật ở xa, vừa bị méo, nhòe hình ảnh do giác mạc, thủy tinh thể không tròn đều.
Vì thế, nếu bạn từng thắc mắc vừa cận vừa loạn gọi là gì, thì câu trả lời đơn giản chính là cận loạn thị.
Để hiểu đúng cận loạn thị là gì, bạn có thể hình dung đơn giản thế này: ánh sáng đi vào mắt bạn không hội tụ đúng vị trí, lại còn bị tán xạ không đều. Kết quả là hình ảnh nhìn vừa mờ nhòe, vừa thiếu sắc nét, dù nhìn gần hay nhìn xa đều không thực sự thoải mái. Đây cũng là lý do nhiều người đã đeo kính cận nhưng vẫn thấy nhức mắt, mỏi mắt hoặc nhìn không đã.
Cận loạn thị không phải tình trạng hiếm, ngược lại, nó ngày càng phổ biến, đặc biệt ở người học tập, làm việc nhiều với màn hình điện tử. Tuy nhiên, điều đáng nói là nhiều người chỉ biết mình cận mà không nhận ra phần loạn thị đi kèm, dẫn đến việc đeo kính chưa chính xác hoặc chủ quan với các dấu hiệu loạn thị bất thường.
Cảm giác thường gặp của người bị cận loạn thị là: nhìn chữ bị bóng, đường thẳng hơi cong, đèn ban đêm bị loang hoặc chói. Những biểu hiện đó dễ bị bỏ qua vì diễn ra từ từ.
Nhưng khi hiểu rõ cận loạn thị là gì, bạn sẽ nhận ra rằng đây không chỉ là chuyện mắt yếu, mà là một tình trạng cần được đo, theo dõi và điều chỉnh đúng cách để tránh mỏi mắt kéo dài.
Vừa cận vừa loạn có nên đeo kính thường xuyên?
Câu hỏi vừa cận vừa loạn có nên đeo kính thường xuyên không là nỗi băn khoăn rất thực tế của nhiều người. Họ thường sợ đeo kính nhiều sẽ làm mắt yếu hơn, nên chỉ đeo khi thật cần. Tuy nhiên, với tình trạng vừa cận vừa loạn thị, thì việc không đeo kính đúng lúc mới chính là nguyên nhân khiến mắt nhanh mệt và khó chịu.
Khi bạn đã hiểu cận loạn thị là gì, chúng ta sẽ thấy rằng mắt phải liên tục điều tiết để bù lại phần hình ảnh bị mờ và méo. Nếu không có kính hỗ trợ, thì mắt sẽ phải làm việc quá sức, dẫn đến nhức đầu, khô mắt và giảm khả năng tập trung.
Đeo kính đúng độ không làm mắt yếu đi, mà ngược lại, giúp mắt được nghỉ ngơi đúng cách.
Trong hầu hết các trường hợp, người vừa cận vừa loạn thị nên đeo kính thường xuyên, đặc biệt khi học tập, làm việc, lái xe hoặc dùng thiết bị điện tử. Việc tháo kính liên tục chỉ phù hợp khi độ rất nhẹ và có chỉ định cụ thể từ bác sĩ mắt.
Điều quan trọng không chỉ là có đeo kính hay không, mà là đeo đúng kính. Kính cần được đo chính xác cả độ cận lẫn trục loạn. Nhiều người đeo kính cận nhưng bỏ qua phần loạn thị, dẫn đến cảm giác đeo mà như không, lâu dài khiến mắt mệt mỏi hơn.
Cận loạn có mổ được không?
Mắt cận loạn có mổ được không là câu hỏi thường xuất hiện khi người bệnh đã quá mệt mỏi với việc đeo kính. Phùng Huy Hòa trả lời là: có thể, nhưng không phải ai cũng phù hợp.
Các phương pháp phẫu thuật khúc xạ hiện nay có thể điều chỉnh cả cận thị và loạn thị trong cùng một lần mổ. Tuy nhiên, để mổ được, mắt cần đáp ứng nhiều điều kiện: độ cận loạn ổn định, giác mạc đủ độ dày, không mắc bệnh lý mắt kèm theo. Vì vậy, bạn rất cần hiểu rõ cận loạn thị là gì để không đặt kỳ vọng sai hoặc có những quyết định vội vàng.
Phẫu thuật không phải chữa khỏi hoàn toàn theo nghĩa tuyệt đối, mà là giải pháp cải thiện thị lực. Sau mổ, người bệnh vẫn cần chăm sóc mắt kỹ lưỡng và tái khám định kỳ. Với một số người, việc đeo kính vẫn là lựa chọn an toàn, đơn giản và hiệu quả lâu dài.
Điều quan trọng là bạn không nên coi mổ mắt như con đường bắt buộc. Khi được tư vấn đúng và hiểu rõ tình trạng của mình, bạn sẽ biết đâu là lựa chọn phù hợp nhất.
Cách chăm sóc và bảo vệ mắt vừa cận thị vừa loạn thị
Chăm sóc mắt đúng cách là yếu tố then chốt giúp người bị cận loạn thị duy trì thị lực ổn định. Trước hết, bạn hãy khám mắt định kỳ để theo dõi sự thay đổi độ cận và loạn. Đây là điều Phùng Huy Hòa thấy rất nhiều người bỏ qua, vì nghĩ rằng đeo kính rồi là xong.
Bên cạnh đó, chúng ta cần cho mắt nghỉ ngơi hợp lý khi làm việc với màn hình, giữ khoảng cách phù hợp và đảm bảo ánh sáng đầy đủ. Ngủ đủ giấc, hạn chế dụi mắt và không cố làm việc khi mắt đã quá mỏi là những thói quen nhỏ nhưng rất quan trọng.
Khi hiểu rõ cận loạn thị là gì, bạn sẽ nhận ra rằng chăm sóc mắt không phải điều gì quá phức tạp, mà chính nằm ở sự đều đặn và lắng nghe cơ thể mỗi ngày. Đôi mắt không cần hoàn hảo, chỉ cần được quan tâm đúng cách.
Sự khác biệt giữa người thấy thoải mái khi đeo kính và người luôn mỏi mắt không nằm ở độ nặng hay nhẹ, mà ở việc họ có từng được làm rõ cận loạn thị là gì hay chưa. Khi khái niệm ngay từ đầu đã đúng, trải nghiệm nhìn mỗi ngày gần như chắc chắn sẽ đúng theo và ngược lại.
