Nhiều người sống chung với kính gọng nhiều năm vẫn luôn canh cánh băn khoăn: liệu mắt cận loạn có mổ được không và phẫu thuật cận loạn có thực sự giúp mình nhìn rõ hơn? Sự thật không phải ai cũng hiểu rõ tình trạng cận loạn thị và những điều kiện cần, trước khi quyết định mổ mắt.
Cận loạn thị là gì?
Cận loạn thị có thể hiểu đơn giản là tình trạng mắt cùng lúc mắc cận thị và loạn thị. Nó khiến hình ảnh trước mắt khi nhìn bị mờ, nhòe, méo mó.
Người bị cận thị thường nhìn xa không rõ. Trong khi loạn thị làm cho ánh sáng đi vào mắt không hội tụ đúng một điểm trên võng mạc. Khi hai tật khúc xạ này xuất hiện cùng lúc, khả năng nhìn rõ càng trở nên khó khăn hơn.
Nhiều người chỉ phát hiện mình bị cận loạn khi bắt đầu gặp những dấu hiệu quen thuộc. Họ bắt đầu nhìn chữ bị bóng đôi, ánh đèn ban đêm bị tỏa tia.
Khi đọc sách, làm việc lâu với màn hình, mắt cực kỳ nhanh mỏi. Có người thay kính nhiều lần nhưng họ vẫn không thật sự cảm thấy thoải mái. Chính lúc này, câu hỏi mắt cận loạn có mổ được không bắt đầu xuất hiện.
Nguyên nhân gây cận loạn thị thường liên quan đến hình dạng giác mạc không đều. Thay vì có dạng cong tròn như quả bóng, giác mạc lại hơi méo, làm ánh sáng đi vào mắt bị phân tán. Hình ảnh khi truyền đến võng mạc bị lệch và không sắc nét.
Ngoài yếu tố bẩm sinh, cận loạn thị còn có thể liên quan đến thói quen sinh hoạt. Đọc sách trong ánh sáng kém, dùng thiết bị điện tử quá lâu, làm việc căng thẳng.. Tất cả đều khiến mắt phải điều tiết liên tục. Theo thời gian, thị lực giảm dần và việc phụ thuộc vào kính trở thành điều khó tránh khỏi.
Thực ra điều khiến nhiều người lo lắng không chỉ là nhìn mờ. Đó còn là sự bất tiện trong sinh hoạt hằng ngày. Họ không hề muốn đeo kính khi chơi thể thao, lái xe ban đêm, hoặc đơn giản là bước ra ngoài.
Chính vì vậy, khi công nghệ y học phát triển, ngày càng nhiều người tìm hiểu xem mắt cận loạn có mổ được không và liệu phẫu thuật có thể giúp họ lấy lại thị lực rõ ràng như mong muốn?
Mắt cận loạn có mổ được không?
Nếu đáp ứng đủ các điều kiện về sức khỏe mắt, thì mắt cận loạn hoàn toàn có thể mổ được. Ngày nay, các phương pháp phẫu thuật cận loạn hiện đại được thiết kế để điều chỉnh hình dạng giác mạc. Nó giúp ánh sáng hội tụ đúng trên võng mạc và cải thiện thị lực rõ ràng.
Vậy thực tế mắt cận loạn có mổ được không trong mọi trường hợp? Không hẳn. Phẫu thuật chỉ được thực hiện khi bác sĩ mắt xác định rằng mắt của bạn đủ điều kiện an toàn.
Mỗi người sẽ có mức độ cận và loạn khác nhau, độ dày giác mạc khác nhau. Và đó chính là những yếu tố quyết định việc có thể mổ hay không.
Điều khiến nhiều người ngạc nhiên là quá trình mổ thường diễn ra rất nhanh, đôi khi chỉ trong vài phút. Công nghệ laser hiện đại cho phép bác sĩ điều chỉnh chính xác từng micron trên giác mạc. Sau phẫu thuật, nhiều người có thể nhìn rõ gần như ngay lập tức, chỉ sau vài ngày đã hồi phục.
Tuy nhiên, quyết định mổ không nên xuất phát từ cảm giác nôn nóng muốn bỏ kính. Người đang cân nhắc thường có chung một tâm lý: mệt mỏi với việc phụ thuộc vào kính, nhưng cũng lo lắng về sự an toàn của phẫu thuật. Đây là điều hoàn toàn dễ hiểu.
Điều quan trọng là bạn cần được khám chuyên sâu và tư vấn kỹ lưỡng. Khi bác sĩ mắt đánh giá rằng mắt ổn định, giác mạc đủ dày và không có bệnh lý kèm theo, khả năng cao phẫu thuật mang đến sự thay đổi lớn trong chất lượng cuộc sống.
Điều kiện cần để mổ cận loạn thị
Mặc dù công nghệ phẫu thuật mắt ngày nay rất hiện đại, nhưng không phải ai bị cận loạn thị cũng có thể mổ ngay lập tức. Điều đầu tiên bác sĩ sẽ xem xét chính là các điều kiện an toàn của đôi mắt.
Yếu tố quan trọng nhất là độ tuổi. Thông thường, người muốn mổ cận loạn cần phải từ 18 tuổi trở lên và có độ cận ổn định trong ít nhất 6-12 tháng. Tiêu chí này giúp đảm bảo rằng tật khúc xạ không tiếp tục tăng sau khi phẫu thuật.
Thứ hai là độ dày giác mạc. Trong các phương pháp mổ bằng laser, bác sĩ cần điều chỉnh một phần rất nhỏ trên bề mặt giác mạc, để thay đổi khả năng khúc xạ ánh sáng. Nếu giác mạc quá mỏng, thì việc can thiệp có thể không an toàn.
Ngoài ra, sức khỏe tổng thể của mắt cũng đóng vai trò quan trọng. Người có các bệnh lý như: viêm giác mạc, khô mắt nặng, giác mạc hình chóp, bệnh võng mạc cần được kiểm tra kỹ, trước khi đưa ra quyết định phẫu thuật.
Một yếu tố khác thường bị bỏ qua là lối sống và công việc. Người làm việc trong môi trường bụi bẩn, thường xuyên tiếp xúc với hóa chất, phải vận động mạnh cũng cần cân nhắc kỹ lưỡng thời điểm phẫu thuật, để tránh ảnh hưởng đến quá trình hồi phục.
Không nên mổ cận loạn thị trong những trường hợp nào?
Trong một số tình huống nhất định, bác sĩ mắt thường khuyên người bệnh trì hoãn, không nên mổ, để đảm bảo an toàn lâu dài cho thị lực.
Trường hợp phổ biến nhất là độ cận, loạn chưa ổn định. Nếu độ khúc xạ vẫn còn thay đổi theo thời gian, thì phẫu thuật có thể không mang lại kết quả bền vững. Sau khi mổ, thị lực vẫn có khả năng tiếp tục giảm.
Người có giác mạc quá mỏng cũng thường không phù hợp với các phương pháp laser. Can thiệp vào giác mạc khi cấu trúc này không đủ độ dày chỉ làm tăng nguy cơ biến chứng về sau.
Ngoài ra, những người mắc các bệnh lý về mắt như: giác mạc hình chóp, viêm nhiễm mắt đang hoạt động, bệnh võng mạc nghiêm trọng thường được khuyến cáo không nên mổ cận loạn. Trong những trường hợp này, điều trị bệnh nền luôn luôn được ưu tiên hơn.
Phụ nữ đang mang thai hoặc trong giai đoạn cho con bú cũng thường được khuyên trì hoãn phẫu thuật. Sự thay đổi nội tiết tố có thể ảnh hưởng đến độ ổn định của thị lực và quá trình hồi phục sau mổ.
Phùng Huy Hòa BUTITAN muốn bạn ghi nhớ rằng: lời khuyên không nên mổ thường xuất phát từ mục tiêu bảo vệ thị lực lâu dài chứ không phải vì công nghệ phẫu thuật không hiệu quả.
Các phương pháp mổ cận loạn thị phổ biến nhất hiện nay
Khi đã biết mắt cận loạn có mổ được không, điều tiếp theo nhiều người quan tâm là nên lựa chọn phương pháp nào. Hiện nay, y học có nhiều kỹ thuật phẫu thuật khúc xạ khác nhau. Mỗi phương pháp phù hợp với từng đặc điểm của đôi mắt.
LASIK là phương pháp phổ biến nhất
Bác sĩ mắt tạo một vạt giác mạc mỏng, sau đó dùng laser để điều chỉnh độ cong giác mạc giúp ánh sáng hội tụ chính xác hơn. Ưu điểm của LASIK là thời gian phẫu thuật nhanh và phục hồi khá sớm.
LASEK và PRK
Đây là hai phương pháp không tạo vạt giác mạc. Thay vào đó, lớp biểu mô bề mặt được xử lý trước khi laser điều chỉnh giác mạc. Những kỹ thuật này thường được áp dụng cho người có giác mạc mỏng hơn.
ReLEx SMILE là công nghệ hiện đại hơn
Chỉ cần một vết rạch rất nhỏ trên giác mạc để loại bỏ phần mô cần thiết. Nhờ vậy, mắt ít bị khô hơn sau mổ và cấu trúc giác mạc được giữ ổn định hơn.
Phakic ICL
Trong trường hợp độ cận quá cao, giác mạc không phù hợp với laser, bác sĩ có thể đề xuất Phakic ICL. Đây là phương pháp đặt một thấu kính nhân tạo vào bên trong mắt để điều chỉnh tật khúc xạ mà không cần thay đổi giác mạc.
Tác dụng phụ có thể xảy ra sau khi mổ cận loạn
Mặc dù phẫu thuật cận loạn hiện đại và an toàn, nhưng các phản ứng hoàn toàn có thể xảy ra sau mổ. Những người đang tìm hiểu mắt cận loạn có mổ được không, càng cần phải biết điều này.
Một trong những tình trạng phổ biến nhất là khô mắt tạm thời. Sau phẫu thuật, tuyến nước mắt cần thời gian để thích nghi. Vì vậy, người bệnh thường được chỉ định sử dụng nước mắt nhân tạo trong vài tuần hoặc vài tháng.
Một số người cũng có thể gặp hiện tượng chói sáng, quầng sáng khi nhìn đèn vào ban đêm, trong giai đoạn đầu sau mổ. Tuy nhiên, triệu chứng đó thường giảm dần khi mắt hồi phục.
Trong những ngày đầu, thị lực có thể chưa ổn định hoàn toàn. Có người nhìn rõ gần như ngay lập tức, nhưng cũng có người cần vài tuần để mắt thích nghi với cấu trúc giác mạc mới.
Các biến chứng nghiêm trọng như: nhiễm trùng, giảm thị lực lâu dài rất hiếm gặp. Tuy nhiên, để an toàn, bạn nhất định chọn phẫu thuật tại cơ sở y tế uy tín và tuân thủ đúng quy trình chăm sóc sau mổ.
Cách chăm sóc mắt sau mổ cận loạn như thế nào?
Quá trình chăm sóc mắt sẽ ảnh hưởng rất lớn đến kết quả thị lực sau này. Cho nên, trong những ngày đầu sau phẫu thuật, người bệnh cần tuân thủ nghiêm ngặt hướng dẫn của bác sĩ.
Bạn cần nhỏ mắt đúng loại và đúng thời gian để ngăn ngừa nhiễm trùng và hỗ trợ giác mạc hồi phục nhanh hơn.
Bạn cũng cần hạn chế dụi mắt, tránh để nước bẩn hoặc xà phòng tiếp xúc trực tiếp với mắt trong vài ngày đầu. Khi ra ngoài, bạn cần đeo kính bảo vệ để hạn chế bụi và ánh sáng mạnh.
Thói quen sinh hoạt của bạn cũng cần được điều chỉnh. Bạn nên giảm thời gian nhìn màn hình, ngủ đủ giấc và cho mắt nghỉ ngơi thường xuyên. Những điều này tưởng chừng đơn giản, nhưng lại rất quan trọng trong giai đoạn hồi phục.
Bên cạnh đó, chế độ dinh dưỡng giàu vitamin A, omega-3 và các chất chống oxy hóa cũng giúp đôi mắt khỏe mạnh hơn. Những thực phẩm như cá biển, rau xanh đậm và trái cây tươi rất tốt cho mắt.
Nhiều người sau phẫu thuật cảm thấy thị lực cải thiện rõ rệt và cuộc sống trở nên thuận tiện hơn. Tuy nhiên, để kết quả này duy trì lâu dài, bạn cần phải duy trì chăm sóc mắt đúng cách.
Hy vọng bài viết của Phùng Huy Hòa BUTITAN đã giúp bạn hiểu rõ hơn về câu hỏi mắt cận loạn có mổ được không và những điều cần chuẩn bị trước khi quyết định phẫu thuật. Khi được thăm khám đúng cách và lựa chọn phương pháp phù hợp, cải thiện thị lực là điều hoàn toàn có thể trở thành bước thay đổi tích cực cho cuộc sống.
