Soi gương mỗi ngày, một số người cận thị chợt nhận ra đôi mắt mình trông lồi hơn trước, gương mặt cũng thay đổi dần theo thời gian. Và rồi câu hỏi khiến họ lo lắng xuất hiện: mắt lồi do cận thị có thật không, hay đó là dấu hiệu của một vấn đề nghiêm trọng hơn?
Mắt lồi là do đâu?
Mắt lồi không phải tự nhiên mà xảy ra và cũng không phải lúc nào nhìn mắt to hơn cũng đồng nghĩa với bệnh lý. Tuy nhiên, khi tình trạng lồi rõ dần theo thời gian, đặc biệt ở người bị cận nặng, thì mắt lồi do cận thị là một khả năng hoàn toàn có cơ sở.
Phùng Huy Hòa cho rằng nguyên nhân đầu tiên và phổ biến nhất là cận thị nặng kéo dài. Khi độ cận tăng cao, trục nhãn cầu có xu hướng dài ra. Nhãn cầu dài hơn sẽ đẩy mắt ra phía trước một chút, khiến mắt trông lồi hơn so với người không cận hoặc cận nhẹ. Sự thay đổi này diễn ra chậm, âm thầm, nên nhiều người chỉ nhận ra khi soi ảnh cũ hoặc được người khác nhắc.
Bên cạnh đó, thói quen đeo kính gọng không phù hợp cũng góp phần tạo cảm giác mắt lồi. Kính dày, tròng lõm sâu khiến mắt phía sau trông to và lồi hơn, nhất là khi nhìn nghiêng. Điều này không làm mắt lồi thật sự, nhưng ảnh hưởng nhiều đến thẩm mỹ và tâm lý người đeo kính.
Ngoài cận thị, mắt lồi còn có thể do các nguyên nhân khác như bệnh tuyến giáp, viêm hốc mắt, khối u sau nhãn cầu hoặc yếu tố di truyền. Đây là lý do vì sao không nên vội kết luận tất cả các trường hợp mắt lồi đều là mắt lồi do cận thị.
Quan trọng là bạn phải phân biệt, đâu là mắt lồi do cấu trúc nhãn cầu thay đổi vì cận nặng, đâu mới là mắt lồi do bệnh lý. Việc này cần được đánh giá bởi bác sĩ chuyên khoa, không thể chỉ dựa vào cảm giác hay hình ảnh bên ngoài.
Mắt lồi do cận thị phải làm sao?
Khi nhận thấy mắt lồi do cận thị, phản ứng đầu tiên của nhiều người là hoang mang, thậm chí tự ti về ngoại hình. Thế nhưng điều cần làm lúc bấy giờ không phải là lo sợ, mà là hiểu đúng và xử lý đúng.
Trước hết, bạn cần xác định rõ mức độ cận và tình trạng nhãn cầu thông qua thăm khám chuyên khoa. Bác sĩ mắt sẽ đo độ cận, chiều dài trục nhãn cầu và loại trừ các nguyên nhân bệnh lý khác. Đây là bước quan trọng để biết chính xác mắt cận bị lồi phải làm sao, thay vì đoán mò.
Nếu mắt lồi do cận nặng nhưng chưa có biến chứng, thì việc ưu tiên hàng đầu là kiểm soát độ cận, không để tăng thêm. Đeo kính đúng độ, không cố nhìn mờ, không trì hoãn việc thay kính khi độ đã thay đổi là điều rất nhiều người bỏ qua.
Về mặt thẩm mỹ, thay đổi loại kính cũng giúp cải thiện đáng kể cảm giác mắt lồi. Tròng kính chiết suất cao, gọng phù hợp khuôn mặt sẽ làm mắt trông cân đối và tự nhiên hơn.
Với một số người, kính áp tròng hoặc phẫu thuật khúc xạ, khi đủ điều kiện, cũng là lựa chọn đáng cân nhắc.
Phùng Huy Hòa nhận ra điều quan trọng hơn cả là bạn đừng tự trách bản thân mình. Mắt lồi do cận thị là hệ quả của quá trình dài, không phải lỗi của một ngày hay một thói quen đơn lẻ. Khi hiểu rõ bản chất, bạn sẽ bớt áp lực và chủ động hơn trong việc chăm sóc đôi mắt của mình.
Cách khắc phục mắt lồi như thế nào?
Thực tế, mắt đã lồi do thay đổi cấu trúc nhãn cầu thì không thể thụt vào hoàn toàn nếu không can thiệp y khoa sâu. Tuy nhiên, chúng ta vẫn có nhiều cách để khắc phục và cải thiện đáng kể tình trạng mắt lồi do cận thị.
Về thị lực, kiểm soát và ổn định độ cận là nền tảng quan trọng nhất. Khi độ cận không còn tăng, trục nhãn cầu cũng ít tiếp tục thay đổi. Nó giúp tình trạng mắt lồi không tiến triển nặng hơn.
Về mặt thẩm mỹ, lựa chọn kính phù hợp có tác động rất lớn. Kính gọng nhỏ, tròng mỏng, chiết suất cao giúp giảm hiệu ứng phóng đại của tròng kính, khiến mắt trông hài hòa hơn. Đây là giải pháp đơn giản nhưng mang lại hiệu quả rõ rệt cho nhiều người.
Trong một số trường hợp đủ điều kiện, phẫu thuật khúc xạ giúp loại bỏ kính và cải thiện ngoại hình đáng kể. Tuy nhiên, phẫu thuật không làm nhãn cầu ngắn lại, nên không phải là phép màu cho mọi trường hợp mắt lồi. Việc tư vấn kỹ trước khi quyết định là một điều vô cùng cần thiết.
Ngoài ra, chăm sóc vùng mắt đúng cách, ngủ đủ giấc, hạn chế dụi mắt, giảm căng thẳng thị giác cũng giúp mắt trông bớt mệt mỏi và lồi giả do sưng, quầng thâm.
Cách để mắt không bị lồi ra sao?
Nếu bạn đang cận nhẹ hoặc mới bắt đầu cận, thì việc phòng ngừa mắt lồi do cận thị là hoàn toàn có thể.
Điều quan trọng nhất là đừng để độ cận tăng nhanh nữa. Học tập, làm việc trong môi trường đủ ánh sáng, giữ khoảng cách đúng khi nhìn gần, hạn chế nhìn màn hình liên tục nhiều giờ liền sẽ giúp mắt giảm áp lực điều tiết.
Khám mắt định kỳ để phát hiện sớm sự thay đổi độ cận giúp bạn điều chỉnh kính kịp thời, tránh tình trạng mắt phải gồng lâu ngày. Rất nhiều người bị cận nặng nhanh chỉ vì đeo kính sai độ trong thời gian dài.
Bên cạnh đó, bạn hãy coi việc chăm sóc mắt là một thói quen lâu dài, không phải giải pháp ngắn hạn. Nghỉ ngơi đúng cách, ngủ đủ, ăn uống lành mạnh và lắng nghe những dấu hiệu mỏi mắt chính là cách bạn bảo vệ đôi mắt từ gốc rễ.
Mắt lồi do cận thị không phải là điều hiếm gặp, càng cũng không phải là dấu chấm hết cho ngoại hình hay thị lực của bạn. Bạn nên tìm hiểu đúng nguyên nhân và chủ động chăm sóc đôi mắt mỗi ngày, để tìm lại ánh nhìn khỏe mạnh, tự nhiên và tự tin vốn có trước đó.
