Phùng Huy Hòa quan sát thấy có những người nhìn xa rất rõ, nhưng đọc sách lại nhanh mỏi mắt, nhức đầu mà không hiểu vì sao. Đến khi đi đo khám mắt, họ mới biết thắc mắc rằng mắt bị viễn thị là sao và liệu tình trạng này có đang âm thầm ảnh hưởng đến sức khỏe thị lực mỗi ngày hay không?
Mắt bị viễn thị là sao?
Mắt bị viễn thị là sao? Bạn đọc có thể hiểu một cách đơn giản, viễn thị là tình trạng mắt nhìn rõ các vật ở xa nhưng lại gặp khó khăn khi nhìn gần. Khi đọc sách, dùng điện thoại hay làm việc với máy tính, hình ảnh thường bị mờ, nhòe hoặc khiến mắt phải gồng lên để nhìn rõ.
Về mặt cơ chế, viễn thị xảy ra khi hình ảnh của vật không hội tụ đúng trên võng mạc mà nằm phía sau võng mạc. Nguyên nhân có thể do trục nhãn cầu ngắn hơn bình thường hoặc công suất khúc xạ của giác mạc và thủy tinh thể yếu.
Khi đó, mắt buộc phải điều tiết nhiều hơn để kéo hình ảnh về đúng vị trí, đặc biệt là khi nhìn gần.
Viễn thị không dễ nhận ra ngay lập tức, nhất là ở người trẻ. Nhờ khả năng điều tiết còn tốt, mắt có thể tự bù trừ trong thời gian dài mà vẫn nhìn rõ. Thế nhưng sự ổn định đó chỉ là tạm thời. Càng về sau, khi mắt mệt mỏi, khả năng điều tiết giảm, các triệu chứng mới bắt đầu xuất hiện rõ rệt.
Nhiều người nhầm lẫn viễn thị với cận thị hoặc cho rằng chỉ người lớn tuổi mới bị viễn. Thực tế, viễn thị có thể xuất hiện ở cả trẻ em, người trưởng thành và người cao tuổi.
Ở trẻ nhỏ, viễn thị nhẹ thậm chí còn là sinh lý bình thường, nhưng nếu không được theo dõi, nó có thể gây lác mắt hoặc nhược thị.
Tại sao bị viễn thị?
Khi tìm hiểu mắt bị viễn thị là sao, câu hỏi tiếp theo mà nhiều người thường đặt ra là: vì sao mình lại bị viễn thị, trong khi bản thân không hề cảm thấy mắt yếu?
Nguyên nhân phổ biến nhất của viễn thị là yếu tố bẩm sinh. Ngay từ khi sinh ra, cấu trúc nhãn cầu đã ngắn hơn bình thường hoặc giác mạc cong chưa đủ, khiến hình ảnh không hội tụ đúng trên võng mạc.
Ở nhiều trẻ em, tình trạng này nhẹ và có thể tự cải thiện khi mắt phát triển. Nhưng nếu viễn thị cao hoặc không được phát hiện sớm, thì nó hoàn toàn có thể ảnh hưởng lâu dài đến thị lực.
Một nguyên nhân khác dẫn đến viễn thị là quá trình lão hóa tự nhiên. Khi tuổi tăng lên, thủy tinh thể mất dần độ đàn hồi, khả năng điều tiết giảm. Lúc này, những người từng viễn thị nhẹ nhưng được che giấu trước đó sẽ bắt đầu thấy rõ triệu chứng hơn.
Ngoài ra, viễn thị còn có thể liên quan đến chấn thương mắt, phẫu thuật mắt hoặc một số bệnh lý ảnh hưởng đến cấu trúc nhãn cầu. Những yếu tố này làm thay đổi khả năng khúc xạ của mắt, khiến mắt không còn điều chỉnh tốt như trước, dẫn đến viễn thị.
Viễn thị hoàn toàn không phải do dùng điện thoại hay máy tính quá nhiều như nhiều người vẫn nghĩ. Các thiết bị số không trực tiếp gây viễn thị, nhưng có thể khiến triệu chứng trở nên rõ ràng hơn do mắt phải điều tiết liên tục.
Dấu hiệu mắt viễn thị như thế nào?
Một trong những lý do khiến nhiều người không sớm phát hiện viễn thị là vì các dấu hiệu ban đầu khá mơ hồ. Khi chưa hiểu rõ mắt bị viễn thị là sao, bạn rất dễ nhầm lẫn những biểu hiện này với mệt mỏi thông thường.
Dấu hiệu phổ biến nhất của viễn thị là khó nhìn rõ khi nhìn gần. Chữ có thể không mờ hẳn, nhưng phải căng mắt mới đọc được. Càng đọc lâu, mắt càng mỏi, cảm giác nóng rát hoặc nặng trán xuất hiện rõ rệt.
Nhức đầu, đặc biệt là vùng trán và thái dương, cũng là dấu hiệu thường gặp của viễn thị. Cơn đau này hay xuất hiện sau khi làm việc trí óc, học tập hoặc dùng thiết bị điện tử trong thời gian dài. Nhiều người chỉ uống thuốc giảm đau mà không biết nguyên nhân thực sự đến từ mắt.
Một số người còn cảm thấy chóng mặt, khó tập trung, nhanh mệt khi đọc sách hoặc làm việc gần. Ở trẻ em, viễn thị có thể biểu hiện bằng việc học kém tập trung, hay dụi mắt, hoặc né tránh các hoạt động cần nhìn gần.
Cách khắc phục và phòng ngừa tình trạng mắt bị viễn thị
Khi đã hiểu rõ mắt bị viễn thị là sao, điều quan trọng tiếp theo là bạn cần biết cách khắc phục và phòng ngừa viễn thị, để không làm tình trạng trở nên nghiêm trọng hơn.
Giải pháp phổ biến và hiệu quả nhất là đeo kính đúng độ. Kính viễn giúp đưa hình ảnh hội tụ đúng trên võng mạc, giảm gánh nặng điều tiết cho mắt. Việc đeo kính không làm mắt yếu đi như nhiều người lo lắng, mà ngược lại, kính giúp mắt được nghỉ ngơi đúng cách.
Với những trường hợp phù hợp, các phương pháp can thiệp hiện đại như phẫu thuật khúc xạ có thể được cân nhắc sau khi thăm khám kỹ lưỡng. Tuy nhiên, không phải ai bị viễn thị cũng cần hoặc phù hợp với phương pháp phẫu thuật.
Bên cạnh đó, thói quen sinh hoạt đóng vai trò rất lớn. Làm việc trong môi trường đủ ánh sáng, giữ khoảng cách hợp lý khi đọc sách, hạn chế nhìn gần liên tục trong thời gian dài sẽ giúp mắt giảm căng thẳng đáng kể.
Phùng Huy Hòa khẳng định khám mắt định kỳ là điều không nên bỏ qua, kể cả khi bạn cảm thấy mắt vẫn ổn. Viễn thị tiến triển chậm và âm thầm, chỉ khi kiểm tra chuyên sâu mới phát hiện được sớm.
Tuy biểu hiện của viễn thị không rầm rộ, nhưng nếu chủ quan, nó sẽ âm thầm bào mòn thị lực của chính người mắc phải. Khi thắc mắc mắt bị viễn thị là sao, bạn cần lắng nghe đôi mắt mình nhiều hơn, lựa chọn chăm sóc đúng hơn để giữ được sự thoải mái, rõ ràng trong từng khoảnh khắc nhìn ngắm cuộc sống.
