Nhiều bậc phụ huynh nghe đến loạn thị bẩm sinh là lo lắng không biết con có nhìn rõ được không, sau này học tập có khó khăn không, có ảnh hưởng gì đến sự nghiệp, tương lai hay không. Phùng Huy Hòa BUTITAN sẽ giúp bạn hiểu đúng về tình trạng này, để bạn bình tĩnh hơn, biết cách đồng hành cùng con và lựa chọn phương pháp chăm sóc mắt phù hợp nhất cho con mình.
Loạn thị bẩm sinh là gì?
Loạn thị bẩm sinh là tình trạng trẻ sinh ra đã có giác mạc, thủy tinh thể cong không đều. Ánh sáng không hội tụ đúng vào võng mạc từ khi còn trong bào thai.
Điều đó khiến cho hình ảnh mà trẻ nhìn thấy khi lớn lên bị mờ, nhòe, méo đi, dù là vật ở gần hay xa. Nhiều cha mẹ nghĩ trẻ còn quá nhỏ để bị loạn thị, nhưng thực tế đây là tật mắt rất phổ biến. Chỉ là trẻ chưa biết diễn đạt cảm giác của mình nên dễ bị cha mẹ phớt lờ, bỏ qua.
Bạn hãy thử tưởng tượng một đứa trẻ lần đầu khám phá thế giới xung quanh, nhưng mọi hình ảnh đều trở nên lung linh như qua một lớp nước mỏng. Đó là những gì trẻ mắc loạn thị bẩm sinh phải đối diện.
Loạn thị không gây đau, không chảy nước mắt, không đỏ mắt,… Thế nhưng nó âm thầm ảnh hưởng đến khả năng nhận diện vật thể, học chữ, làm quen đồ vật của trẻ.
Dạng loạn thị này không phải bệnh lây truyền hay do không biết cách bảo vệ mắt gây ra. Đó chỉ đơn giản là sự ‘không trọn vẹn’ trong cấu trúc mắt từ khi lọt lòng mà thôi.
Dù nhẹ hay nặng, loạn thị đều cần được phát hiện sớm. Bởi vì thị lực của trẻ trong 6 năm đầu đời phát triển rất nhanh. Chỉ một sai lệch nhỏ cũng có thể khiến mắt trẻ trở thành mắt lười, ảnh hưởng không nhỏ đến tương lai của trẻ.
Loạn bẩm sinh có nguy hiểm không?
Loạn thị bẩm sinh không gây mù, nhưng nếu để lâu mà không điều chỉnh, thì hậu quả lại diễn ra âm thầm và nghiêm trọng hơn nhiều cha mẹ tưởng.
Trẻ có thể nhìn mờ kéo dài, hay nheo mắt, nghiêng đầu để nhìn rõ hơn. Những thói quen này dần ảnh hưởng đến dáng ngồi học, sự tự tin và thậm chí cả khả năng tập trung của trẻ.
Nguy hiểm nhất của dạng loạn thị đặc biệt này là nguy cơ nhược thị. Trong đó, nhược thị là tình trạng não từ bỏ việc nhận tín hiệu từ mắt bị loạn thị, vì hình ảnh quá mờ.
Sau 8-10 tuổi, nhược thị gần như không thể phục hồi. Đây là lý do khi nghe đến loạn thị bẩm sinh, cha mẹ thường lo lắng liệu có cần đeo kính ngay không cho trẻ không? Có ảnh hưởng đến tương lai của con không?
Thật đáng mừng là khi câu trả lời là: nếu phát hiện sớm thì sẽ giảm được hầu hết rủi ro.
Về mặt học tập, trẻ loạn thị dễ mệt mắt, đọc chậm, hay đau đầu, từ đó dẫn đến sợ học, chán học. Những tác động đó tưởng nhỏ, nhưng ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình phát triển tâm lý và năng lực của trẻ.
Dấu hiệu của loạn thị bẩm sinh như thế nào?
Tùy vào mức độ nặng nhẹ của độ loạn thị mà biểu hiện loạn thị ở mỗi trẻ không giống nhau. Một số cha mẹ còn nhầm lẫn tật loạn thị với việc trẻ hiếu động, không tập trung hoặc chỉ đơn giản nghĩ mắt yếu.
Nếu bạn thấy con mình có những dấu hiệu của loạn thị bẩm sinh sau đây thì nên cho trẻ đi khám để xác định chính xác. Từ đó can thiệp kịp thời, chăm sóc, bảo vệ mắt của trẻ đúng cách.
Trẻ hay nheo mắt, dụi mắt liên tục;
Trẻ thường nghiêng đầu khi nhìn đồ vật;
Dù ở khoảng cách gần, trẻ vẫn khó nhìn rõ chữ hoặc vật nhỏ;
Trẻ dễ mệt mỏi, mất tập trung khi nhìn lâu;
Trẻ hay than phiền đau đầu, đau quanh hốc mắt;
Trẻ không thích đọc sách, sợ ánh sáng mạnh phát ra từ ánh sáng mặt trời hay màn hình thiết bị điện tử.
Vì trẻ chưa thể diễn tả được ‘con nhìn mờ’, nên trẻ rất cần được cha mẹ quan sát tinh tế.
Nhiều trường hợp cha mẹ chỉ phát hiện trẻ bị loạn thị bẩm sinh khi bé đã vào lớp 1. Bởi vì lúc này, chữ cái bắt đầu nhỏ hơn và chương trình học yêu cầu thị lực rõ ràng hơn. Khi đó, trẻ thường bị đánh giá tiếp thu kém, trong khi nguyên nhân lại nằm ở đôi mắt.
Nguyên nhân gây loạn thị bẩm sinh là gì?
Loạn thị bẩm sinh xuất phát từ cấu trúc tự nhiên của mắt từ khi trẻ còn trong bụng mẹ. Nguyên nhân có thể là do di truyền. Khi bố hoặc mẹ mắc tật khúc xạ, trẻ có nguy cơ bị loạn thị cao hơn.
Nguyên nhân cũng có thể do sự phát triển không đồng đều của giác mạc. Giác mạc vốn phải tròn, nhưng ở trẻ loạn thị lại cong nhiều hơn ở một số vị trí.
Không phải ngẫu nhiên mà người ta rất chú trọng đến dinh dưỡng, sức khỏe người mẹ trong thai kỳ. Bởi vì các biến chứng thai kỳ như thiếu dinh dưỡng, stress thai kỳ, sinh non đều có thể ảnh hưởng đến cấu trúc mắt.
Nguyên nhân cũng có thể liên quan đến các bệnh lý bẩm sinh về mắt như: sẹo giác mạc bẩm sinh, loạn dưỡng giác mạc,…
Dù nguyên nhân nào thì loạn thị bẩm sinh cũng không phải lỗi của cha mẹ. Điều quan trọng không phải là dằn vặt, cảm thấy có lỗi mà là sớm nhận ra để giúp con nhìn rõ hơn, khám phá thế giới một cách trọn vẹn nhất có thể.
Loạn thị bẩm sinh có chữa được không?
Loạn thị không thể tự hết vì giác mạc hoặc thủy tinh thể sẽ không tự thay đổi hình dạng trở lại bình thường. Tuy nhiên, loạn thị hoàn toàn có thể được điều chỉnh và kiểm soát bằng nhiều phương pháp.
Trong đó đeo kính gọng là phương pháp phổ biến và an toàn nhất cho trẻ. Riêng đối với trẻ từ 8 tuổi trở lên, có thể dùng kính áp tròng cứng (Ortho-K) vào ban đêm.
Khi trẻ đủ tuổi trưởng thành, thị lực ổn định thì có thể cân nhắc phẫu thuật loạn thị.
Việc lựa chọn phương pháp điều chỉnh phù hợp ở trên có thể giúp trẻ bị loạn thị bẩm sinh nhìn rõ, sinh hoạt bình thường và phát triển thị lực tối ưu. Tuy nhiên, điều quan trọng là mắt trẻ cần được điều chỉnh đúng thời điểm vàng trước 6-8 tuổi.
Cách chăm sóc mắt bị loạn thị bẩm sinh ra sao?
Chăm sóc mắt cho trẻ loạn thị bẩm sinh cần sự kiên trì và đồng hành tích cực của gia đình.
Cha mẹ cần cho trẻ đeo kính đúng độ, đúng thời gian được bác sĩ mắt khuyên. Đồng thời kiểm tra mắt định kỳ 3-6 tháng/lần, vì độ có thể thay đổi khi trẻ lớn.
Cha mẹ cần điều chỉnh bàn học đủ ánh sáng, tránh ngồi quá gần. Khuyến khích trẻ đọc-nghỉ-đọc, thay vì nhìn liên tục.
Đối với một đứa trẻ dưới 6 tuổi, cha mẹ cần hạn chế thời gian dùng màn hình dưới 60 phút/ngày. Cho trẻ vận động ngoài trời mỗi ngày ít nhất 30-60 phút để cải thiện điều tiết mắt.
Quan trọng nhất là người lớn cần tạo cho trẻ cảm giác thoải mái, để trẻ hiểu đeo kính không phải mặc cảm. Kính là công cụ giúp con nhìn rõ ràng hơn, sắc nét hơn và tự tin hơn.
Phùng Huy Hòa muốn dành tặng người loạn thị bẩm sinh một món quà thực sự có giá trị đối với bạn trong thời điểm này. Bạn sẽ tiếc nếu bỏ lỡ nó đấy! Mời bạn truy cập: https://tangtrongkinhuvnhat.gr8.com/ để nhận quà ngay hôm nay.
Ăn gì để tốt cho mắt bị loạn thị bẩm sinh?
Dinh dưỡng không chữa loạn thị, nhưng giúp mắt khỏe mạnh hơn. Cha mẹ cần cho trẻ bổ sung vitamin A có nguồn gốc tự nhiên từ cà rốt, khoai lang, bí đỏ.
Omega-3 có nhiều trong cá hồi, cá trích, óc chó, hạt lanh…
Vitamin C và E có nhiều trong cam, kiwi, dâu tây, hạnh nhân…
Kẽm có mặt trong hàu, trứng, đậu xanh…
Lutein – Zeaxanthin góp mặt trong rau cải xoăn, rau bina, các loại rau lá xanh đậm.
Những dưỡng chất trên không chỉ hỗ trợ giác mạc, bảo vệ võng mạc, mà còn giảm mệt mỏi thị lực ở trẻ loạn thị bẩm sinh.
Các phương pháp chăm sóc mắt hàng ngày như thế nào?
Để thị lực của trẻ phát triển tốt nhất, cha mẹ có thể khuyến khích trẻ áp dụng nguyên tắc 20-20-20: 20 phút nhìn gần, nghỉ 20 giây, nhìn xa 6 mét.
Người lớn hãy tạo cho điều kiện cho trẻ được tiếp xúc ánh sáng tự nhiên mỗi ngày. Hạn chế để trẻ dụi mắt nhất có thể, vì hành động đó dễ gây tổn thương giác mạc.
Phùng Huy Hòa BUTITAN khuyên cha mẹ cần nhắc khuyến khích trẻ chớp mắt đầy đủ khi xem tivi hoặc đọc sách. Nếu trẻ đeo kính thì cha mẹ hỗ trợ trẻ vệ sinh kính thường xuyên, đảm bảo gọng kính vừa vặn, phù hợp gương mặt.
Tuy những thói quen trên là nhỏ, nhưng nó sẽ tạo nên sự khác biệt lớn cho đôi mắt trẻ, nếu người lớn chúng ta hỗ trợ hết mình.
Nên chữa tật loạn thị từ trong bụng mẹ ở đâu tốt nhất?
Đối với trẻ mắc loạn thị bẩm sinh, thì việc chọn nơi thăm khám uy tín quan trọng hơn bất kỳ điều gì khác. Lý tưởng nhất là bệnh viện mắt chuyên khoa lớn, trung tâm khúc xạ có máy đo hiện đại, soi đáy mắt, đo khúc xạ trẻ em chính xác.
Nếu cha mẹ muốn tiết kiệm thời gian, được quan tâm kỹ lưỡng nhất có thể thì nên cân nhắc lựa chọn bác sĩ mắt nhiều nhiều kinh nghiệm trong điều trị loạn thị trẻ em.
Ngoài ra, cha mẹ nên ưu tiên chọn nơi có dịch vụ theo dõi mắt định kỳ, để đảm bảo độ của trẻ được điều chỉnh kịp thời, tránh nhược thị hoặc tăng độ quá nhanh.
Thực ra, nếu được phát hiện và điều chỉnh, điều trị đúng lúc thì loạn thị bẩm sinh không đáng sợ. Sự đáng sợ phần lớn nằm ở việc thiếu kiến thức nền mà thôi. Một khi hiểu đúng về loạn thị đặc biệt này, cha mẹ sẽ yên tâm hơn. Đồng thời biết cách giúp trẻ có cơ hội nhìn rõ hơn, học tập tốt hơn và phát triển tự tin hơn mỗi ngày.
Phùng Huy Hòa trả lời chính xác câu hỏi oạn thị bẩm sinh có chữa được không:
