Lúc mọi thứ xung quanh bắt đầu mờ đi từng chút một cũng là lúc không ít người nhận ra mắt mình có vấn đề. Những dấu hiệu bị cận thị đôi khi xuất hiện rất âm thầm, khiến chúng ta dễ bỏ qua. Phùng Huy Hòa BUTITAN cho rằng việc hiểu rõ sự khác nhau giữa cận nhẹ và cận nặng sẽ giúp bạn nhận biết sớm và bảo vệ đôi mắt tốt hơn.
Dấu hiệu bị cận thị nhẹ là gì?
Ở giai đoạn đầu, dấu hiệu bị cận thị thường khá mơ hồ và dễ bị nhầm lẫn với tình trạng mỏi mắt thông thường. Người bị cận nhẹ vẫn có thể nhìn rõ ở khoảng cách gần, nhưng khi bảng trong lớp học, biển báo trên đường hay chữ nhỏ trên màn hình lớn, hình ảnh bắt đầu hơi nhòe. Thực ra không phải lúc nào cũng mờ hẳn, đôi khi chỉ là cảm giác không rõ nét như trước.
Một trong những biểu hiện phổ biến nhất là thói quen nheo mắt để nhìn rõ hơn. Khi nheo mắt, ánh sáng đi vào mắt ít hơn nên tạm thời giúp hình ảnh sắc nét hơn. Tuy nhiên, nếu bạn nhận ra mình thường xuyên nheo mắt khi xem tivi, đọc bảng, nhìn người quen từ xa, thì đó có thể là dấu hiệu bị cận thị ở mức độ nhẹ.
Ngoài ra, nhiều người bắt đầu ngồi gần màn hình hơn mà không nhận ra. Ví dụ, trẻ em có xu hướng ngồi sát tivi, cúi sát sách khi đọc hoặc đưa điện thoại lại gần mặt. Người lớn thì có thể cảm thấy thoải mái hơn khi làm việc gần màn hình máy tính, nhưng khi nhìn xa lại hơi khó chịu.
Một dấu hiệu khác nữa thường bị bỏ qua là mỏi mắt và nhức đầu nhẹ sau khi nhìn xa lâu. Khi mắt phải cố gắng điều tiết để nhìn rõ, các cơ mắt hoạt động nhiều hơn bình thường, dẫn đến cảm giác căng mắt. Những cơn đau đầu nhẹ vào cuối ngày, đặc biệt sau khi học tập hoặc làm việc với màn hình, cũng có thể liên quan đến tình trạng này.
Điều đáng nói là ở giai đoạn cận nhẹ, nhiều người vẫn sinh hoạt bình thường nên họ dễ chủ quan. Chính vì vậy, việc chú ý những thay đổi nhỏ trong thói quen nhìn như phải nheo mắt, ngồi gần hơn hoặc cảm thấy mắt nhanh mỏi. Đó cũng là cách quan trọng để nhận ra dấu hiệu bị cận thị từ sớm và kiểm tra mắt kịp thời.
Dấu hiệu bị cận thị nặng là gì?
Khi tình trạng cận thị tiến triển nặng hơn, dấu hiệu bị cận thị không còn mơ hồ như ban đầu mà trở nên rõ ràng và ảnh hưởng trực tiếp đến sinh hoạt hằng ngày. Người bị cận nặng thường gặp khó khăn khi nhìn xa, ngay cả trong những tình huống đơn giản, như nhận diện khuôn mặt quen thuộc, đọc bảng ở khoảng cách trung bình hay nhìn biển số xe.
Một biểu hiện dễ nhận thấy là mọi vật ở xa đều mờ rõ rệt. Không giống cận nhẹ, chỉ mờ nhẹ hoặc phải tập trung mới thấy, cận nặng khiến hình ảnh xa nhòe hẳn, thậm chí biến thành những khối mờ. Điều đó khiến việc di chuyển, lái xe hoặc tham gia các hoạt động ngoài trời trở nên khó khăn hơn.
Ngoài ra, người bị cận nặng thường phụ thuộc nhiều vào kính. Nếu tháo kính, họ gần như không thể nhìn rõ xung quanh ở khoảng cách bình thường. Thậm chí trong không gian quen thuộc, việc di chuyển cũng có thể khiến họ thiếu tự tin vì hình ảnh quá mờ.
Một dấu hiệu bị cận thị nặng khác là tình trạng mỏi mắt, khô mắt và nhức đầu xảy ra thường xuyên hơn. Khi mắt phải điều tiết liên tục để cố gắng nhìn rõ, các cơ mắt trở nên căng thẳng kéo dài. Điều đó không chỉ gây khó chịu mà còn ảnh hưởng đến khả năng tập trung khi học tập hoặc làm việc.
Một số người còn gặp tình trạng chói mắt khi nhìn ánh sáng mạnh, khó nhìn rõ vào ban đêm. Đây là lúc mắt đã phải hoạt động quá mức trong thời gian dài, khiến thị lực trở nên nhạy cảm hơn với ánh sáng.
Dấu hiệu bị cận thị nặng khác dấu hiệu bị cận thị nhẹ như thế nào?
Nhiều người thường thắc mắc vì sao mình từng chỉ nhìn hơi mờ nhưng sau một thời gian lại cảm thấy mắt kém đi khá rõ. Thực tế, dấu hiệu bị cận thị ở mức nhẹ và nặng sẽ có sự khác biệt khá rõ nếu chúng ta chú ý kỹ.
Ở giai đoạn cận nhẹ, các biểu hiện thường xuất hiện rải rác và không liên tục. Bạn vẫn có thể nhìn xa tương đối ổn trong nhiều tình huống, chỉ thỉnh thoảng phải nheo mắt hoặc tập trung hơn để thấy rõ. Những dấu hiệu như ngồi gần màn hình hơn, cảm thấy mắt mỏi sau khi nhìn xa hoặc đôi lúc thấy chữ trên bảng hơi nhòe là những cảnh báo ban đầu.
Ngược lại, khi cận thị đã nặng, dấu hiệu bị cận thị trở nên liên tục và rõ ràng hơn nhiều. Nếu không đeo kính thì người bị cận nặng gần như không thể nhìn rõ vật ở xa. Không chỉ mờ nhẹ, hình ảnh thường bị nhòe hoàn toàn, khiến việc nhận diện chi tiết trở nên khó khăn.
Một khác biệt quan trọng nữa nằm ở mức độ ảnh hưởng đến cuộc sống hằng ngày. Với cận nhẹ, nhiều người vẫn sinh hoạt bình thường và đôi khi không cảm thấy bất tiện. Nhưng khi cận nặng, việc nhìn xa kém có thể ảnh hưởng đến học tập, công việc, thậm chí cả sự tự tin khi giao tiếp.
Ngoài ra, tần suất mỏi mắt và đau đầu cũng khác nhau. Trong khi cận nhẹ chỉ gây mỏi mắt sau những lúc phải nhìn xa lâu, cận nặng khiến mắt nhanh chóng mệt mỏi ngay cả khi hoạt động bình thường.
Cách để không tăng độ cận thị là những cách nào?
Sau khi nhận ra những dấu hiệu bị cận thị, điều nhiều người quan tâm nhất là làm sao để hạn chế việc tăng độ. Thực sự, thói quen sinh hoạt hằng ngày có ảnh hưởng rất lớn đến tốc độ tiến triển của cận thị.
Thứ nhất, bạn hãy giữ khoảng cách nhìn hợp lý khi đọc sách hoặc dùng thiết bị điện tử. Khoảng cách an toàn thường từ 30-40 cm với sách và khoảng 50-70 cm với màn hình máy tính. Khi mắt phải nhìn quá gần trong thời gian dài, cơ điều tiết phải làm việc liên tục, dễ khiến độ cận tăng nhanh hơn.
Thói quen thứ hai rất quan trọng là nghỉ mắt định kỳ. Một nguyên tắc đơn giản nhưng hiệu quả là quy tắc 20-20-20. Sau mỗi 20 phút nhìn màn hình, bạn hãy nhìn xa khoảng 20 feet (khoảng 6 mét) trong ít nhất 20 giây, để giúp mắt thư giãn và giảm áp lực điều tiết.
Bên cạnh đó, tăng thời gian hoạt động ngoài trời cũng là cách được nhiều chuyên gia khuyến khích. Ánh sáng tự nhiên giúp mắt điều tiết tốt hơn và giảm nguy cơ tăng độ cận, đặc biệt ở trẻ em và học sinh.
Một điều không nên bỏ qua là đeo kính đúng độ. Nhiều người ngại đeo kính vì sợ tăng độ, nhưng thực tế việc sử dụng kính đúng sẽ giúp mắt nhìn rõ mà không phải điều tiết quá mức. Điều đó giúp hạn chế sự tiến triển của cận thị.
Cuối cùng, bạn hãy khám mắt định kỳ để theo dõi những dấu hiệu bị cận thị và sự thay đổi của thị lực. Việc kiểm tra mắt mỗi 6-12 tháng giúp phát hiện sớm những thay đổi nhỏ và có hướng điều chỉnh kịp thời.
Chăm sóc mắt không phải là việc quá phức tạp, nhưng đòi hỏi sự kiên trì. Chỉ cần thay đổi một vài thói quen nhỏ mỗi ngày, bạn đã có thể bảo vệ đôi mắt của mình tốt hơn trong thời gian dài.
Những dấu hiệu bị cận thị đôi khi bắt đầu rất nhẹ nhưng nếu không chú ý, chúng có thể tiến triển nhanh hơn bạn nghĩ. Đôi mắt rõ nét hôm nay là kết quả của sự quan tâm từ những thói quen nhỏ mỗi ngày. Phùng Huy Hòa BUTITAN cho rằng cách tốt nhất để giữ cho thị lực luôn khỏe mạnh, đó chính là nhận biết sớm dấu hiệu mắt cận và chăm sóc mắt đúng cách.
